Michael McDonald: สิ่งที่คนโง่เขลาเลือกจะเชื่อ
based on his 2024 interview
------------------
ผมกับ Paul Reiser พบกันครั้งแรกในงานเลี้ยงแห่งหนึ่งเมื่อหลายปีก่อน จากนั้นเราก็ค่อย ๆ กลายเป็นเพื่อนกัน เขาเป็นคนที่สนใจเรื่องราวเกี่ยวกับ Steely Dan และ The Doobie Brothers มาก และมักถามคำถามผมอยู่เรื่อย ๆ
ช่วงการระบาดใหญ่ เราคุยกันอีกครั้ง Paul พูดทำนองว่า ทำไมผมไม่เขียนหนังสือเสียที เขาจะได้เลิกซักถามเรื่อง Steely Dan กับ The Doobie Brothers สักที
ผมบอกเขาว่า ผมเคยคิดเรื่องเขียนหนังสือเหมือนกัน แต่ไม่รู้ว่าจะเริ่มจากตรงไหน ที่สำคัญกว่านั้นคือผมไม่แน่ใจว่าชีวิตของตัวเองมีเรื่องราวมากพอจะเป็นหนังสือหรือเปล่า ผมกลัวว่าเราอาจเริ่มเขียนกันไป แล้วพอถึงกลางเล่มก็ค่อย ๆ พบพร้อมกันว่า ที่จริงมันไม่ได้เป็นเรื่องราวที่น่าสนใจขนาดนั้น
Paul ไม่คิดอย่างนั้น เขายังคงผลักดันให้ผมลองทำ เขาเชื่อว่ามันจะกลายเป็นเรื่องราวที่ดี
ปัญหาคือ ตลอดชีวิตที่ผ่านมา ผมไม่เคยมองตัวเองว่าเป็นนักดนตรีที่ยิ่งใหญ่ ผมไม่ได้พูดเช่นนี้เพราะต้องการดูแคลนตัวเอง แต่ผมไม่เคยเข้าใจอย่างแท้จริงว่าเหตุใดผู้คนจึงให้เครดิตผมมากมายในฐานะนักดนตรี เพราะในความรู้สึกของผม ผมเป็นเพียงนักแต่งเพลงคนหนึ่งที่เล่นเปียโนได้นิดหน่อยเท่านั้น
ผมถูกนำไปอยู่ในสถานการณ์ต่าง ๆ ซึ่งบังคับให้ต้องพึ่งพาความสามารถด้านนั้นมากขึ้น แล้วเพราะสถานการณ์เหล่านั้นเอง ผมจึงเริ่มพยายามพัฒนาตัวเองอย่างจริงจัง
ก่อนหน้านั้น ผมอาจพอใจกับการเล่นเพลงอยู่เพียงไม่กี่คีย์ แล้วใช้ความรู้เท่าที่มีเขียนเพลง ความรู้ส่วนใหญ่ของผมไม่ได้มาจากการศึกษาอย่างเป็นระบบ แต่มาจากการนั่งฟังเพลงป๊อปจากแผ่นเสียงและวิทยุ แล้วค่อย ๆ เรียนรู้สิ่งที่ได้ยิน
จนกระทั่งผมเข้าไปอยู่ใน The Doobie Brothers ผมจึงเริ่มตระหนักว่าตัวเองต้องรับผิดชอบต่อบทบาทที่เรียกว่า “มือคีย์บอร์ด” อย่างแท้จริง ช่วงเวลานั้นน่าจะเป็นช่วงที่ผมพัฒนาการเล่นเปียโนได้มากที่สุด ผมต้องขวนขวาย ต้องเรียนรู้ และต้องพยายามตามคนอื่นให้ทัน
ความรู้สึกเหมือนเป็นตัวปลอมจึงติดอยู่กับผมเสมอ เหมือนผมกำลังวิ่งไล่ตามอยู่ตลอดเวลา เพียงเพื่อรักษางานของตัวเองเอาไว้
บางทีนั่นอาจเป็นเหตุผลหนึ่งที่ชื่อหนังสือ What a Fool Believes เหมาะกับเรื่องราวของผม เพลงนี้เป็นผลงานที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดชิ้นหนึ่งในชีวิตผม แต่วิธีที่มันเกิดขึ้นไม่ได้สง่างามหรือเป็นระเบียบอย่างที่ผู้คนอาจจินตนาการเลย
กระบวนการแต่งเพลงของผมค่อนข้างสะเปะสะปะมาโดยตลอด ผมมีนิสัยไม่ดีอย่างหนึ่ง คือปล่อยให้เศษความคิดของเพลงค้างอยู่เป็นเวลาหลายปี ก่อนจะกลับมาทำให้เสร็จด้วยตัวเองหรือร่วมกับใครอีกคน
แม้ในช่วงหลัง ขณะที่ The Doobie Brothers กำลังทำอัลบั้มชุดใหม่ ผมก็ยังมีเพลงบางเพลงที่เริ่มเขียนไว้ตั้งแต่หกหรือเจ็ดปีก่อน เพิ่งจะได้หยิบกลับมาทำต่อ นั่นคือวิธีทำงานของผม ความคิดบางอย่างเกิดขึ้นแล้วก็ถูกทิ้งไว้ จนวันหนึ่งมันอาจพบเวลาหรือพบคนที่เหมาะสม
จุดเริ่มต้นของ “What a Fool Believes” มีเพียงท่อนเปียโนสั้น ๆ กับท่อนร้องแรก ผมเขียนเนื้อเพลงบางส่วนลงบนซองจดหมายระหว่างเที่ยวบินจากนิวยอร์กไปลอสแอนเจลิส หลังจากนั้น ที่บ้านของผม ผมก็นั่งลองเล่นการเคลื่อนคอร์ดของท่อนนั้นอยู่หน้าเปียโน
ครั้งหนึ่งผมเล่นความคิดนี้ให้ Ted Templeman ฟัง Ted เป็นโปรดิวเซอร์ของเรา และเมื่อใกล้ถึงเวลาทำอัลบั้มใหม่ เขามักพยายามตรวจดูว่าแต่ละคนมีอะไรเก็บอยู่ในคลังความคิดบ้าง
เขาถามผมว่า ผมมีอะไรหรือยัง
ผมบอกว่ามีความคิดหนึ่งซึ่งอาจน่าสนใจอยู่บ้าง สำหรับผม ท่อนเปียโนนี้มีความรู้สึกคล้ายเพลงกอสเปล ขณะเดียวกันก็ชวนให้นึกถึงแผ่นเสียงป๊อปและอาร์แอนด์บีรุ่นเก่า ๆ ที่ผมหลงรัก มันมีจังหวะกระเด้งบางอย่างซึ่งติดหูดี
พอผมเล่นให้ Ted ฟัง เขาบอกทันทีว่านี่คือเพลงฮิต และผมต้องเขียนให้เสร็จ
ผมรับปากว่าได้ ผมจะทำให้เสร็จ
เขาย้ำอีกครั้ง เพราะเขารู้จักผมดี เขารู้ว่าผมมีแนวโน้มจะทิ้งความคิดไว้ตรงนั้นแล้วไม่กลับมาแตะมันอีก ผมก็ยืนยันอย่างมั่นใจว่าคราวนี้ผมจะเขียนให้เสร็จแน่นอน
แน่นอนว่าผมไม่ได้ทำ
อัลบั้มชุดต่อไปเองก็ใช้เวลากว่าจะเริ่มต้นนานกว่าที่ทุกคนคิด จนวันหนึ่ง Tiran Porter มือเบสของ The Doobie Brothers โทรศัพท์มาหาผม เขาบอกว่าได้พบ Kenny Loggins และ Kenny แสดงความสนใจอยากเขียนเพลงร่วมกับผม Tiran จึงบอกว่าจะส่งเบอร์โทรศัพท์ของ Kenny มาให้
ผมตื่นเต้นมาก โทรหา Kenny แล้วเราก็นัดวันมาพบกัน
เมื่อถึงวันที่ Kenny กำลังจะมาที่บ้าน สภาพบ้านผมเลวร้ายมาก มันเป็นความสกปรกแบบบ้านชายโสดอย่างแท้จริง ที่เขี่ยบุหรี่เต็มจนก้นบุหรี่ล้นตกลงบนพื้น มีขวดเบียร์ที่ดื่มเหลือครึ่งหนึ่งวางอยู่ทั่วไป
น้องสาวของผมต้องมาช่วยทำความสะอาด
ระหว่างนั้นผมค้นสมุดบันทึกและกระดาษที่เขียนเศษเนื้อเพลงเอาไว้ พยายามเลือกดูว่ามีความคิดอะไรบ้างที่อาจหยิบออกมาเล่นให้ Kenny ฟัง เพื่อให้เรามีจุดเริ่มต้นสำหรับการเขียนเพลงร่วมกัน
หนึ่งในสิ่งที่ผมเล่นให้น้องสาวฟังก็คือท่อนเปียโนกับท่อนร้องแรกของเพลงนั้น
ผมถามว่าเธอคิดอย่างไร
เธอบอกว่าก็ดี แต่ในตอนนั้นมันยังไม่มีอะไรอยู่มากนัก เป็นเพียงเศษเพลงเล็ก ๆ ชิ้นหนึ่งเท่านั้น
พอดีกับที่ผมกำลังเล่นท่อนนั้น เสียงกริ่งหน้าบ้านก็ดังขึ้น เราสองคนหันมามองหน้ากันเหมือนจะพูดพร้อมกันว่า พระเจ้า Kenny Loggins มาถึงแล้ว
ในช่วงเวลานั้น Kenny กำลังประสบความสำเร็จอย่างมาก เขาเป็นนักร้องและนักแต่งเพลงที่ผมให้ความสนใจอย่างจริงจัง แต่สิ่งที่ผมมีไว้ต้อนรับเขาคือบ้านที่เพิ่งเก็บกวาดอย่างฉุกละหุกกับเศษเพลงซึ่งผมนั่งดองไว้โดยไม่ยอมเขียนให้เสร็จ
อย่างไรก็ตาม เศษเพลงนั้นกลับกลายเป็น “What a Fool Believes”
ไม่มีใครคาดคิดในตอนแรกว่ามันจะกลายเป็นเพลงใหญ่ และความจริงแล้ว เพลงกับเสียงร้องของผมยังถือเป็นการออกห่างจากเสียงดั้งเดิมของ The Doobie Brothers อย่างชัดเจน
แต่การเปลี่ยนทิศทางเช่นนั้นไม่ได้เริ่มต้นจาก “What a Fool Believes”
หนึ่งในเพลงแรก ๆ ที่ผมบันทึกเสียงร่วมกับ The Doobie Brothers คือ “Losin’ End” ซึ่งในความคิดของผมเป็นเพลงที่ไม่น่าจะเป็นเพลงของวงนี้ได้เลย
เพลงนั้นเกิดขึ้นหลังจาก Tiran Porter ชวนผมไปกินอาหารเย็นที่บ้าน เขาเพิ่งจัดมุมหนึ่งในห้องรับแขกให้เป็นห้องบันทึกเสียงขนาดเล็ก และกำลังอยากลองอัดอะไรสักอย่าง เขาถามว่าผมมีเพลงหรือไม่
ผมบอกว่ามีเพลงหนึ่ง แต่ไม่ได้คิดว่ามันสำคัญอะไร เราเพียงต้องการอะไรสักอย่างสำหรับทดลองอุปกรณ์ จึงบันทึกเพลง “Losin’ End” เป็นเดโมขึ้นมา
ต่อมา Tiran นำเดโมนั้นไปเปิดให้ Ted Templeman ฟัง Ted ชอบมันและตัดสินใจว่า The Doobie Brothers ควรบันทึกเพลงนี้อย่างจริงจัง ผมไม่เคยจินตนาการเลยว่าเรื่องนั้นจะเกิดขึ้น
ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา สิ่งที่เราทำจึงเป็นการออกเดินทางไปจากสิ่งที่วงเคยทำมาแล้วในระดับหนึ่ง
แต่ผมคิดว่านั่นเป็นทิศทางที่ดีกว่า เพราะอีกทางเลือกหนึ่งคือการพยายามสร้างสิ่งที่ Tom Johnston ได้วางรากฐานเอาไว้ขึ้นมาใหม่ ซึ่งคงไม่มีประโยชน์นัก Tom ได้สร้างเอกลักษณ์ของวงในแบบของเขาไว้อย่างแข็งแรงแล้ว
ตอนที่ผมถูกเรียกเข้ามา ผมไม่ได้ถูกมองว่าเป็นผู้มาแทน Tom อย่างตรงตัวนัก หน้าที่ของผมคือเข้ามาเล่นคีย์บอร์ด รับช่วงร้องนำบางเพลง และช่วยร้องประสาน
บทบาทของ Tom ในวงมีหลายด้าน เขาเล่นกีตาร์ ร้องเพลง และแม้ว่าคีย์บอร์ดจะปรากฏอยู่ในแผ่นเสียงหลายชุดของวง ก่อนหน้านั้น The Doobie Brothers ยังไม่มีมือคีย์บอร์ดประจำสำหรับการแสดงสด พวกเขาเป็นวงที่มีพื้นฐานจากกีตาร์อย่างชัดเจน
ในเวลานั้นวงมีผู้เล่นกีตาร์มากพออยู่แล้ว ทั้ง Jeff Baxter และ Pat Simmons การนำคนที่เล่นคีย์บอร์ดและร้องเพลงได้เข้ามาจึงดูสมเหตุสมผล ผมสามารถเติมสิ่งที่อาจขาดหายไประหว่างที่ Tom ไม่อยู่
การเปลี่ยนแปลงทางดนตรีจึงไม่ได้เกิดจากการที่ผมเดินเข้าไปแล้วประกาศว่าจะเปลี่ยนวง มันเกิดจากสถานการณ์ จากเครื่องดนตรีที่ผมนำเข้ามา จากเพลงที่แต่ละคนมีอยู่ และจากการที่เราพยายามทำสิ่งใหม่ แทนการเลียนแบบสิ่งที่ Tom เคยทำได้ดีอยู่แล้ว
เมื่อมองย้อนกลับไป ความจริงแล้วผมเริ่มเรียนรู้เรื่องการอยู่ในวงมาตั้งแต่วัยเด็ก วงแรกของผมมีชื่อว่า Mike and the Majestics ไม่มีใครแน่ใจนักว่าทำไมชื่อของผมจึงต้องอยู่ข้างหน้า อาจเพราะน้องสาวของผมเป็นคนตั้งชื่อวง
แต่ไม่นานผมก็ถูกลดตำแหน่ง ชื่อ Mike ถูกตัดออก เหลือเพียง The Majestics
ตอนเริ่มวง พวกเราอายุประมาณ 12 ปี การแสดงครั้งแรก ๆ น่าจะเกิดขึ้นเมื่อผมอายุ 13 ส่วนเพื่อนร่วมวงคนอื่นแก่กว่าผมหนึ่งหรือสองปี
ช่วงแรกเราเล่นตามงานเลี้ยงในห้องใต้ดิน เล่นในงานวันเกิดของเด็กผู้หญิงที่เรารู้จักสมัยเกรดแปด หลังจากนั้นเราก็เลื่อนระดับขึ้นไปเล่นตามงานเลี้ยงของกลุ่มนักศึกษาชาย ซึ่งถือว่าเร็วเกินวัยมาก
แม่ไม่พอใจที่เด็กอายุเพียง 12 หรือ 13 ปีอย่างเราต้องเข้าไปอยู่ในสถานที่แบบนั้น เธอจึงให้พ่อเข้ามาทำหน้าที่ผู้จัดการวง แต่กว่าพ่อจะเข้ามาควบคุมดูแล เราก็ได้พบเห็นพิธีกรรมบางอย่างของชีวิตนักศึกษาซึ่งเด็กวัยเราอาจยังไม่ควรเห็นเสียแล้ว
แน่นอนว่าในตอนนั้นพวกเราคิดว่าตัวเองตายแล้วได้ขึ้นสวรรค์ เด็กสาวในงานดูน่ารักไปหมด ส่วนนักศึกษาชายก็เมามายและบ้าคลั่งกันเต็มที่
เราเรียนรู้เนื้อเพลงลามกของ “Louie Louie” และเพลงประเภทเดียวกัน ซึ่งเป็นเพลงประจำงานเลี้ยงในมหาวิทยาลัย เรารับค่าจ้างเริ่มต้นประมาณสิบดอลลาร์ แต่เพราะพวกเรายังเป็นเด็ก เราจึงมีเวลาต้องกลับบ้าน
เรามักบอกคนในงานว่าเล่นได้ถึงสี่ทุ่มเท่านั้น หลังจากนั้นต้องกลับแล้ว
พวกนักศึกษาก็จะเอาหมวกออกมาเดินเรี่ยไรเงิน ขอให้เราเล่นต่ออีกหนึ่งชั่วโมง จากค่าจ้างสิบดอลลาร์ เงินอาจเพิ่มขึ้นกลายเป็นหกสิบดอลลาร์
สำหรับเด็กสี่คนในต้นทศวรรษ 1960 นั่นเป็นเงินจำนวนมาก เรารู้สึกว่าวงการบันเทิงเป็นสิ่งมหัศจรรย์ หกสิบดอลลาร์ซื้อขนม Twinkies กับ Dr Pepper ได้มากมาย
แต่สิ่งสำคัญกว่าค่าจ้างคือ งานเหล่านั้นเปิดประตูให้พวกเราได้ฟังดนตรีของคนรุ่นที่แก่กว่าเราเล็กน้อย
ตั้งแต่อายุยังน้อย ผมชื่นชม Ray Charles อย่างมากอยู่แล้ว แต่เมื่อเริ่มเล่นตามงานของนักศึกษา เราก็ได้รู้จักเพลงของ Marvin Gaye เพลงจาก Motown รวมทั้ง Bobby Bland และ Solomon Burke
เพลงเหล่านั้นเป็นดนตรีจากคนรุ่นก่อนเรา แต่จู่ ๆ โลกทั้งใบก็เปิดออก เราได้พบดนตรีชั้นยอดมากมาย และหน้าที่ของเราคือกลับไปเรียนรู้เพลงเหล่านั้น เพื่อจะนำไปเล่นในงานครั้งต่อไป
พ่อของผมมีอิทธิพลต่อผมอย่างมาก เขาเป็นคนที่ผมอยากเป็นมาตลอด แต่ไม่เคยคิดว่าตัวเองจะสามารถเป็นได้
พ่อเป็นชายไอริชรูปหล่อ มีเสน่ห์ตามแบบฉบับ เขามีอารมณ์ขันที่ร้ายกาจ แห้ง และแม่นยำมาก เขามองเห็นความย้อนแย้งของชีวิต มองเห็นความน่าขันในตัวผู้คนและเหตุการณ์รอบข้าง แล้วสามารถพูดถึงมันออกมาได้อย่างตลกโดยไม่ต้องพยายามมาก
ผู้คนรักเขา เพราะเขามีเสน่ห์โดยธรรมชาติ
เหนือสิ่งอื่นใด พ่อมีเสียงร้องที่ไพเราะ และเขาไม่เคยกลัวที่จะใช้มัน เขารักการร้องเพลง
พ่อใช้เวลาอยู่ในบาร์มากกว่าคนเมาหลายคนที่ผมเคยรู้จักเสียอีก แต่ตลอดเวลาที่ผมรู้จักเขา ผมไม่เคยเห็นพ่อดื่มเหล้า เขาเลิกดื่มไปก่อนผมเกิดไม่นาน
ถึงอย่างนั้น เขายังชอบเข้าไปอยู่ท่ามกลางผู้คน ในวัฒนธรรมไอริช ผับหรือบาร์เป็นศูนย์กลางสำคัญของชีวิต สำหรับพ่อก็คือบาร์เล็ก ๆ ในเซนต์หลุยส์
ในสมัยนั้น บาร์แทบทุกหัวมุมถนนมักมีนักเปียโนประจำ คนเหล่านี้เก่งมาก พวกเขาสามารถนั่งลงแล้วเล่นเพลงอะไรก็ได้ มีเพลงอยู่ในความทรงจำสี่ร้อยเพลง และเล่นได้ทุกคีย์ตามที่นักร้องต้องการ
ผู้คนจะเข้ามาในร้านเพื่อร้องเพลง นักเปียโนก็จะเล่นประกอบให้
พ่อมีนักเปียโนคนโปรดของเขา และตัวพ่อเองก็เป็นหนึ่งในนักร้องคนโปรดของนักเปียโนเหล่านั้น เพราะเขาร้องเพลงได้จริง พวกเขาสนุกที่ได้เล่นประกอบให้พ่อ และคนในร้านก็สนุกที่ได้ฟังเขา
พ่อจึงค่อย ๆ มีชื่อเสียงในฐานะนักร้องแถบตอนเหนือของเซนต์หลุยส์ เมื่อ Bob เดินเข้าประตูบาร์ใดก็ตาม มักจะมีคนร้องเรียกทันทีให้เขาขึ้นไปร้องเพลง บางครั้งนักเปียโนเป็นคนเชิญเขาเอง เพราะต้องการหาวิธีไล่คนที่กำลังยึดไมโครโฟนไม่ยอมลงเสียที
นั่นคือโลกดนตรีแห่งแรกของผม โลกที่เสียงเพลงไม่ได้แยกออกจากชีวิตประจำวัน ไม่ได้อยู่บนเวทีใหญ่หรือในสตูดิโอราคาแพง แต่วางอยู่ในบาร์ตรงหัวมุมถนน อยู่ในมือของนักเปียโนที่จำเพลงได้หลายร้อยเพลง และอยู่ในเสียงของพ่อผู้ไม่ต้องมีอาชีพเป็นนักร้องเพื่อทำให้คนทั้งห้องหยุดฟังเขา
เมื่อผมเติบโตขึ้น ผมจึงค่อย ๆ เรียนรู้ว่าประวัติศาสตร์ของเพลงที่ตัวเองรักซับซ้อนกว่าที่เคยเข้าใจ
ประสบการณ์ของผมคงไม่ต่างจากเด็กผิวขาวจำนวนมากในรุ่นเดียวกัน เราเคยคิดว่า Pat Boone เป็นคนเขียน “Tutti Frutti” เพราะเราไม่รู้ความจริง วิทยุในเวลานั้นถูกแบ่งแยกตามเชื้อชาติ เช่นเดียวกับแทบทุกสิ่งในสหรัฐอเมริกา
มันเป็นการแบ่งแยกที่น่าเศร้า โดยเฉพาะเมื่อดนตรีเหล่านี้เป็นส่วนสำคัญอย่างยิ่งของวัฒนธรรมอเมริกัน ผู้คนผู้สร้างรูปแบบศิลปะเหล่านั้นขึ้นมากลับไม่ได้รับเครดิตอย่างที่สมควร
ดนตรีแจ๊ส อาร์แอนด์บี กอสเปล และดนตรีที่แตกแขนงออกมาจากรากเหล่านั้น คือรูปแบบศิลปะซึ่งทำให้อเมริกามีเสียงของตัวเองอย่างแท้จริง
เมื่อวงดนตรีจากอังกฤษเข้ามา พวกเราหลายคนคิดว่าพวกเขาเป็นผู้แต่งเพลงที่ร้องกันอยู่ ตัวอย่างเช่น เราคิดว่า “It’s All Over Now” เป็นเพลงของ The Rolling Stones แต่ความจริงแล้วเพลงนั้นมาจาก Bobby Womack กับพี่น้องของเขาในวง The Valentinos และเคยขึ้นอันดับหนึ่งในสถานีวิทยุสำหรับผู้ฟังผิวดำมาก่อนที่ The Rolling Stones จะออกฉบับของตนเอง
มีเรื่องเล่าว่า Bobby Womack เคยรู้สึกหดหู่มากเมื่อเห็นวงจากอังกฤษนำเพลงของเขาไปออก แต่หลังจากเช็คค่าลิขสิทธิ์มาถึงสองสามใบ เขาก็เริ่มมองเรื่องนี้ต่างออกไปเล็กน้อย
ผมใช้เวลาหลายปีกว่าจะตระหนักว่าเพลงจำนวนมากที่ The Rolling Stones เล่นมาจาก Muddy Waters, Howlin’ Wolf และศิลปินบลูส์อเมริกันคนอื่น ๆ ขณะที่ The Beatles ก็นำเพลงของ Smokey Robinson มาร้อง
ถึงวันนี้ผมก็ยังค้นพบเรื่องใหม่อยู่เสมอ
อย่าง “Don’t Let Me Be Misunderstood” ที่คนจำนวนมากรู้จักจาก The Animals ก็มีต้นทางเกี่ยวข้องกับ Nina Simone เรื่องแบบนี้ยังทำให้ผมประหลาดใจไม่รู้จบ เพลงที่ผมเคยคิดว่าเป็นเพียงแผ่นเสียงป๊อปจากอังกฤษกลับมีรากอยู่ในขนบของบลูส์ และถูกสร้างขึ้นโดยศิลปินอเมริกันซึ่งมักไม่ได้รับความสำเร็จจากเพลงเหล่านั้นเท่ากับศิลปินที่นำมันไปบันทึกเสียงในภายหลัง
เพราะเหตุนี้ เมื่อมีคนบอกว่าผู้ฟังผิวดำชื่นชอบเพลงของผม ผมจึงรู้สึกเป็นเกียรติอย่างมาก ผมอาจไม่ได้ตระหนักถึงเรื่องนั้นชัดเจนในช่วงแรก แต่ทุกครั้งที่เพื่อนนำเรื่องนี้มาบอก ผมรู้สึกปลาบปลื้ม และจนถึงวันนี้ผมก็ยังรู้สึกเช่นเดิม
สำหรับผม นั่นอาจเป็นบททดสอบสำคัญที่สุดของสิ่งที่ผมพยายามทำมาตลอด ผมต้องการเป็นตัวแทนในแบบของตัวเองให้กับสิ่งที่ผมเชื่อว่าเป็นดนตรีอเมริกันอย่างแท้จริง
การได้รับโอกาสทำเช่นนั้น และได้รับการยอมรับจากผู้ฟังซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของชุมชนที่สร้าง คิดค้น และมอบดนตรีชนิดนี้แก่พวกเราทุกคน ถือเป็นสิทธิพิเศษอย่างยิ่ง
สิ่งที่คนทั่วโลกเรียกว่าวัฒนธรรมอเมริกันนั้น ในหลายด้านมีต้นกำเนิดมาจากวัฒนธรรมแอฟริกันอเมริกัน และดนตรีคือหนึ่งในตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุด
ผมไม่เคยรู้สึกว่าตัวเองไม่จริงใจต่อดนตรีที่เล่น แต่แน่นอนว่าผมเคยต้องพิจารณาว่าตัวเองมีสิทธิ์เพียงใดในการเข้าไปยืนอยู่ในพื้นที่นั้น สิ่งที่ผมทำไม่ควรเป็นการสวมเครื่องแต่งกายของใคร แต่ต้องเกิดจากความรัก ความเข้าใจ และการยอมรับว่าดนตรีนี้มาจากไหน
แม้เสียงเพลงของผมจะฟังเหมือนเปิดเผยอารมณ์อย่างลึกซึ้ง ความจริงคือ ตลอดช่วงแรกของชีวิต ผมมักเขียนเพลงโดยหลีกเลี่ยงการพูดถึงตัวเอง
ผมมักเขียนผ่านบุคคลที่สาม มองดูธรรมชาติของมนุษย์จากภายนอก แล้วนำสิ่งที่สังเกตเห็นมาแต่งเป็นเพลง ผมไม่ใช่คนที่พร้อมตอบทันทีเมื่อมีใครถามว่าผมรู้สึกอย่างไร โดยเฉพาะเมื่อเป็นเรื่องใกล้ชิดหรือเป็นส่วนตัว
ในอดีตผมลังเลที่จะสัมผัสความรู้สึกของตัวเองอย่างแท้จริง
เมื่อเวลาผ่านไป ผมคิดว่าตัวเองค่อย ๆ ดีขึ้นในฐานะนักแต่งเพลง ผมเริ่มเขียนถึงเรื่องที่ไม่ใช่เพียงอารมณ์สากลหรือพฤติกรรมมนุษย์ซึ่งทุกคนเข้าถึงได้ง่าย แต่เป็นเรื่องที่ใกล้ตัวและเป็นส่วนตัวมากขึ้น
สิ่งที่ทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงมากที่สุดน่าจะเป็นการเลิกเหล้าและยา
เมื่อมีสติ ผมค่อย ๆ เรียนรู้ที่จะลอกชั้นต่าง ๆ ออกจากตัวเอง เหมือนค่อย ๆ ลอกเปลือกหัวหอมออกทีละชั้น
ในช่วงที่ติดสารเสพติด ผมใช้มันเพื่อหลีกเลี่ยงการรู้สึกอย่างมีสติ ผมไม่ต้องการรับรู้สิ่งที่เกิดขึ้นภายในตัวเอง และการใช้ชีวิตเช่นนั้นทิ้งความเสียหายเอาไว้มากมาย
ผมไม่สามารถคิดล่วงหน้าได้อย่างชัดเจน วิธีคิดที่ผมเชื่อว่าเป็นวิธีที่ดีที่สุดของตัวเองกลับไม่ได้ช่วยอะไรผมเลยในช่วงปีเหล่านั้น
ผมคิดว่าสิ่งหนึ่งที่ผู้มีปัญหาการเสพติดมีร่วมกันอย่างกว้างขวาง คือเรากำลังหลบซ่อนจากตัวเอง เรากำลังซ่อนตัวจากความรู้สึกของตัวเอง
ความกลัวของเรามักทำให้เชื่อว่ามีหมีซ่อนอยู่หลังพุ่มไม้ ทั้งที่ความจริงอาจเป็นเพียงสุนัขพุดเดิลตัวหนึ่ง แต่แทนที่จะเดินเข้าไปดู เรากลับคิดว่าดื่มสักแก้วน่าจะง่ายกว่า
ในตอนแรก ผมเชื่อว่ายาเสพติดช่วยเพิ่มความสามารถในการแสดง มันดูเหมือนจะพาผมไปยังสถานที่ที่ดนตรีเคยพาไปอยู่แล้ว สถานที่ซึ่งอยู่นอกเหนือโลกธรรมดา
ผมไม่แน่ใจว่าควรเรียกประสบการณ์นั้นว่าอะไร มันคือการสัมผัสอารมณ์บางชนิดซึ่งไม่ได้เกิดขึ้นในวงจรชีวิตประจำวัน เป็นประสบการณ์ทางอารมณ์พิเศษที่เปิดประตูบางบานออก
สำหรับผม การร้องเพลงเคยทำสิ่งนั้นมาตั้งแต่เด็ก เมื่อผมร้องเพลง บางส่วนในตัวผมจะเปิดออก และผมรู้สึกสบายใจที่จะเข้าไปอยู่ตรงนั้น ทั้งที่ในบทสนทนาธรรมดาผมอาจไม่สามารถไปถึงสถานที่เดียวกันได้
ยาเสพติดจึงดูเหมือนช่วยให้ผมไปถึงสถานที่นั้นง่ายขึ้น แต่ท้ายที่สุด มันกลับเป็นวิธีหลบหนีมากกว่าวิธีเปิดเผยความจริง
เมื่อผมมองภาพบันทึกการแสดงของตัวเองในสมัยที่ยังติดเหล้าและยา สิ่งที่รู้สึกมากที่สุดคือความเสียดาย ผมอยากให้ตัวเองในเวลานั้นค้นพบความมีสติได้เร็วกว่านั้น
ผมมองภาพเหล่านั้นด้วยความสำนึกเสียใจอยู่บ้าง เพราะผมจำได้ว่าตอนนั้นตัวเองอยู่ที่ไหน และที่สำคัญกว่าคือจำได้ว่าตัวเองเป็นใคร
ผมเป็นคนที่ลังเลมากกว่าคนที่ผมอยากเชื่อว่าตัวเองเป็นในวันนี้
เพลง “Takin’ It to the Streets” พาผมกลับไปคิดถึงเรื่องราวในวัยเด็กและเมือง Ferguson ที่ผมจากมา
Ferguson ในสมัยที่ผมเติบโตขึ้นนั้นเกิดจากปรากฏการณ์ที่ครอบครัวผิวขาวย้ายหนีออกจากเมืองชั้นใน มันเป็นชานเมืองใหม่ที่สร้างขึ้นนอกเขตเมือง และผมต้องยอมรับด้วยความเศร้าว่า เหตุผลที่ครอบครัวผมย้ายไปอยู่ที่นั่นก็เป็นส่วนหนึ่งของปรากฏการณ์เดียวกัน
ในช่วงความทรงจำแรก ๆ ผมกับครอบครัวอาศัยอยู่ชั้นล่างของบ้านคุณย่า เพื่อนบ้านส่วนใหญ่เป็นคนสูงอายุ ลูก ๆ ของพวกเขาเติบโตและย้ายออกไปแล้ว
วันหนึ่งมีครอบครัวหนึ่งย้ายเข้ามาอยู่ฝั่งตรงข้ามของตรอกหลังบ้าน สำหรับพวกเราเด็ก ๆ นั่นเป็นเรื่องน่ายินดีมาก เพราะในที่สุดก็มีเด็กคนอื่นมาอยู่ใกล้ ๆ
เราเข้ากันได้ทันที ราวกับรู้จักกันมานาน
ลูกชายคนโตของครอบครัวนั้นมีน้อง ๆ หลายคน ตั้งแต่อายุใกล้เขาไปจนถึงอายุพอ ๆ กับผม เขาทำหน้าที่คล้ายพี่เลี้ยง คอยดูแลน้องระหว่างที่พ่อแม่ไปทำงาน และจัดเกมให้เด็กทุกคนเล่นในตรอก ทั้งดอดจ์บอลและวิฟเฟิลบอล เพื่อให้ทุกคนมีอะไรทำ
แม้จะยังเด็ก ผมก็รู้สึกได้ว่าเขามองการดูแลน้อง ๆ เป็นความรับผิดชอบ ผมชื่นชมเขามาก เราสนิทกันแทบจะในทันที และผมคิดว่าเขาเป็นคนยอดเยี่ยมที่สุด
ไม่นานหลังจากนั้น คุณย่าถามผมว่ากำลังทำอะไร
ผมเล่าอย่างตื่นเต้นว่ากำลังเล่นกับเด็ก ๆ ที่เพิ่งย้ายเข้ามาท้ายตรอก และเราสนุกกันมากเพียงใด
ภายในเวลาไม่กี่สัปดาห์ บ้านของเราก็ถูกประกาศขาย และครอบครัวกำลังเตรียมย้ายออก
ภายหลังผมจึงรู้ว่า ครอบครัวนั้นเป็นครอบครัวคนผิวดำครอบครัวแรกที่ย้ายเข้ามาในย่านของเรา สำหรับคุณย่า นั่นเป็นสัญญาณว่าถึงเวลาต้องออกไป เพราะเธอเชื่อว่าราคาทรัพย์สินอาจตก หรือเชื่อความคิดอื่น ๆ ที่ผู้คนในโครงสร้างทางสังคมอันบิดเบี้ยวของเวลานั้นใช้เป็นเหตุผล
มันเป็นเรื่องที่ยากจะทำความเข้าใจ โดยเฉพาะสำหรับเด็ก
ผมเริ่มตระหนักถึงการเหยียดเชื้อชาติและอคติตั้งแต่อายุยังน้อย เพราะไม่นานหลังจากนั้นผมก็เข้าใจว่าเหตุใดเราจึงย้ายบ้าน
ประสบการณ์นั้นเป็นส่วนหนึ่งของการค้นพบว่า โลกไม่ได้อบอุ่น ปลอดภัย และเป็นมิตรอย่างที่เด็กคนหนึ่งเคยเชื่อ โลกมีการเหยียดเชื้อชาติ มีระเบิดปรมาณู มีสงครามเกาหลี และมีเรื่องน่ากลัวอีกมากมายซึ่งผมยังไม่สามารถเข้าใจได้
ก่อนหน้านั้น แม้ครอบครัวของผมเองจะมีปัญหา แม้พ่อแม่จะเผชิญความยากลำบาก ผมก็ยังไม่ตระหนักถึงมัน โลกดูเป็นสถานที่ปลอดภัย ตราบใดที่ผมยังอยู่กับครอบครัว จะมีอะไรผิดพลาดได้เล่า
แต่เมื่อผมเริ่มมองเห็นโลกภายนอก เหตุการณ์เรื่องครอบครัวในตรอกนั้นเป็นหนึ่งในสิ่งแรก ๆ ที่ทำให้รู้สึกไม่มั่นคง ผมเริ่มเห็นว่ามีกฎ มีข้อห้าม และมีการแบ่งแยกมากมายซึ่งผมไม่เข้าใจว่าทำไมมันจึงต้องมีอยู่
ความทรงจำนี้ไม่ได้ถูกนำมาเล่าเพื่ออ้างว่าผมเข้าใจประสบการณ์ของคนผิวดำทั้งหมด มันเพียงเป็นหนึ่งในช่วงเวลาที่ทำให้เด็กคนหนึ่งเริ่มเห็นว่าความอยุติธรรมอยู่ใกล้ตัวเพียงใด และผู้ใหญ่ในครอบครัวของเราเองก็สามารถมีส่วนร่วมกับมันได้
จุดเริ่มต้นของ “Takin’ It to the Streets” ไม่ได้เกิดจากการที่ผมนั่งลงแล้วตัดสินใจว่าจะเขียนเพลงการเมือง
ผมกำลังเดินทางไปเล่นตามคลับแห่งหนึ่ง เมื่อท่อนเปิดของเพลงผุดขึ้นมาในหัว ผมอยากไปถึงสถานที่แสดงให้เร็วที่สุด เพื่อจะได้ตั้งเปียโนแล้วค้นหาคอร์ดที่กำลังได้ยินอยู่ ผมกลัวว่าจะลืมมันไปเสียก่อน
ท่อนนั้นให้ความรู้สึกเหมือนจุดเริ่มต้นของเพลงกอสเปล
ในวัยเด็ก ผมรักร็อกแอนด์โรล แต่สำหรับผม ไม่มีดนตรีใดทรงพลังเท่ากอสเปล ร็อกแอนด์โรลอาจตามมาเป็นอันดับสอง แต่ยังไม่สามารถเทียบได้กับพลังทางอารมณ์ ความเข้มข้น และความสามารถในการเคลื่อนย้ายจิตใจของกอสเปล
ดังนั้นลึก ๆ แล้ว ผมคงหวังว่าตัวเองกำลังเขียนเพลงกอสเปลสักเพลง
เมื่อมีโอกาสนั่งเล่นกับคอร์ดเหล่านั้น ผมเริ่มคิดถึงผู้คนที่หลุดร่วงผ่านรอยแตกของสังคม คิดถึงสถานที่ของเราในสังคม และคิดว่าเราจะปฏิบัติต่อกันให้ดีกว่านี้ได้อย่างไร
สำหรับความคิดเช่นนั้น จะมีพื้นฐานทางดนตรีใดเหมาะไปกว่าเพลงกอสเปล
คำว่า “Takin’ It to the Streets” ใช้เวลาพอสมควรกว่าจะปรากฏขึ้นมา มันเกิดจากความคิดที่ว่า เราต้องตระหนักถึงปัญหาเหล่านี้ และต้องปฏิบัติต่อกันให้ดีกว่านี้ มิฉะนั้นทุกอย่างจะไปจบลงบนท้องถนน
ไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง ปัญหาจะต้องได้รับการตัดสิน
ความคิดก้าวหน้าและการปฏิรูปไม่เคยเกิดขึ้นง่าย ๆ มันมักเกิดขึ้นเพราะความจำเป็น และความจำเป็นนั้นจะยิ่งรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ จนกว่าเราจะยอมลงมือทำสิ่งที่ควรทำ
สำหรับผม เพลงนี้กำลังบอกว่า ไม่ช้าก็เร็วเราจะต้องมาพบกันบนพื้นระดับเดียวกัน
คำถามคือ เราจะทำเช่นนั้นด้วยความรัก ความใส่ใจ และความเห็นอกเห็นใจต่อกัน ก่อนที่จะถูกบังคับให้ทำเพราะความโกรธและความคับแค้นได้หรือไม่
ผมไม่คิดว่าตัวเองไม่จริงใจเมื่อเขียนเพลงแบบนี้ ผมไม่เคยรู้สึกว่ากำลังแสร้งเป็นใคร แต่ผมตระหนักดีว่าความจริงใจเพียงอย่างเดียวไม่ทำให้คำถามเรื่องสิทธิ์ในการใช้รูปแบบดนตรีของผู้อื่นหายไป
สิ่งที่ผมทำได้คือยอมรับรากของมัน ไม่ปิดบังว่าใครสร้างมันขึ้นมา และพยายามใช้ภาษาดนตรีนั้นเพื่อพูดถึงความจำเป็นที่มนุษย์ต้องมองเห็นกันในฐานะพี่น้อง ไม่ใช่เพียงหยิบเสียงของมันมาใช้เพราะฟังดูดี
วันนี้ เมื่อผมคิดถึงเสียงของตัวเอง ผมคิดว่ามันเป็นเครื่องดนตรีที่เปลี่ยนรูปได้อยู่ตลอดเวลา และเมื่ออายุมากขึ้น เราต้องเจรจากับมันใหม่ครั้งแล้วครั้งเล่า
ในวัยนี้ ผมพยายามค้นหาว่าจุดแข็งที่เหลืออยู่คืออะไร และจะใช้สิ่งเหล่านั้นถ่ายทอดเพลงออกไปได้อย่างไร
ส่วนหนึ่งของผมยังอยากร้องได้ด้วยช่วงเสียงหรือความแม่นยำของระดับเสียงแบบที่มีในวัยหนุ่ม แต่สิ่งเหล่านั้นเปลี่ยนแปลงไปตามเวลาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
ตลอดหลายปี ผมเริ่มร้องเพลงเดิมแตกต่างออกไป บางครั้งไม่ได้เกิดจากความจำเป็นโดยตรง แต่ในบางกรณีก็จำเป็นจริง ๆ ผมต้องลดคีย์ของเพลงบางเพลงซึ่งเริ่มกลายเป็นปัญหาเมื่ออายุมากขึ้น
“What a Fool Believes” ถูกบันทึกไว้ในคีย์ C-sharp เมื่อผมเข้าสู่วัยหกสิบ คีย์นั้นเริ่มสูงเกินไปเล็กน้อย
ครั้งหนึ่ง Ray Charles เคยบอกผมว่าเขายังคงร้องเพลงทุกเพลงในคีย์เดิม ไม่เคยลดคีย์ลงเลย ผมได้ยินแล้วคิดว่านั่นคือสิ่งที่ผมควรตั้งเป้า ผมอยากทำเช่นเดียวกับเขา
แต่ปัญหาคือ ตอนบันทึกเสียง ผมมักเลือกคีย์ที่สูงกว่าช่วงเสียงตามธรรมชาติของตัวเองเล็กน้อยอยู่แล้ว
ผมเคยได้ยินเรื่องว่า Smokey Robinson และโปรดิวเซอร์ของ Motown บางคนจะให้ Marvin Gaye กับนักร้องคนอื่นร้องสูงกว่าคีย์ที่สบายประมาณครึ่งเสียง โดยเฉพาะกับ Marvin พวกเขาเชื่อว่าการบังคับให้เขาต้องเอื้อมขึ้นไปเล็กน้อยจะสร้างความร้อนรนบางอย่างในน้ำเสียง ซึ่งไม่สามารถได้มาด้วยวิธีอื่น
ผมเชื่อในแนวคิดนั้นเช่นกัน
เมื่อเพลงกำลังจะถูกบันทึกลงเทป ผมคิดว่า หากร้องสูงขึ้นอีกเล็กน้อย หากต้องพยายามเอื้อมถึงโน้ต ความพยายามนั้นจะถูกบันทึกลงไป ผู้ฟังจะสัมผัสได้ถึงแรงผลักและความตึงเครียดในเสียง
แต่สิ่งที่ช่วยสร้างอารมณ์ในห้องบันทึกเสียงอาจกลายเป็นภาระเมื่อต้องร้องเพลงเดิมบนเวทีไปอีกหลายสิบปี
ผมเคยลังเลที่จะลดคีย์ในการแสดงสด จนวันหนึ่งได้แสดงในงานเดียวกับ Little Anthony นักร้องผู้ยิ่งใหญ่ซึ่งผมชื่นชมมาก
เขาเพิ่งเดินลงมาจากเวที และเสียงของเขายังคงเหมือนตอนอายุ 19 ปี หรือบางทีอาจดีกว่าเดิมด้วยซ้ำ ผมบอกเขาว่าประหลาดใจมาก เขายังคงร้องได้ยอดเยี่ยมราวกับกาลเวลาไม่เคยแตะต้องเสียงนั้น
Little Anthony บอกผมว่า เมื่ออายุมากขึ้น เราต้องค่อย ๆ ลดคีย์ลง
ผมแปลกใจ เพราะฟังไม่ออกเลยว่าเขาทำเช่นนั้น
เขาถามว่าผมลดคีย์เพลงของตัวเองบ้างหรือยัง ผมตอบว่ายัง
เขาถามกลับทันทีว่า แล้วผมเป็นบ้าอะไรอยู่
เขาอธิบายว่า หากลดเพียงครึ่งเสียง ไม่นานเราก็แทบไม่รู้สึกถึงความแตกต่าง แต่ความมั่นใจที่ได้กลับมานั้นมีค่ามาก เพราะเวลาอยู่บนเวทีและกำลังจะถึงท่อนยาก เราไม่ควรต้องคิดอยู่ในใจว่า คราวนี้จะผ่านไปได้หรือจะพังลงกลางเพลง
เขาพูดถูก
เมื่อเวลาผ่านไป ผมจึงต่อต้านการลดคีย์น้อยลง โดยเฉพาะเมื่อมันช่วยให้ผมแสดงได้ดีขึ้น
เสียงของผมเปลี่ยนไปหลายด้าน แม้แต่การสั่นของเสียงก็ไม่เหมือนเดิม ผมต้องเรียนรู้ใหม่ว่าสิ่งใดยังใช้ได้สำหรับผม
สิ่งที่ผมไม่ต้องการคือพยายามเลียนแบบเสียงของตัวเองในอดีต แล้วปล่อยให้ผู้ฟังมองเห็นอย่างชัดเจนว่าผมกำลังดิ้นรนเพื่อกลับไปเป็นคนเดิม
ผมไม่ได้ต้องการฟังเหมือนตัวเองเมื่ออายุสามสิบ
ผมต้องการทำสิ่งที่ตัวเองทำได้ดีที่สุดในตอนนี้
บางทีนั่นอาจเป็นบทเรียนเดียวกับที่ผมใช้เวลาทั้งชีวิตเรียนรู้ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการเล่นเปียโน การแต่งเพลง การเข้าไปอยู่ในวงของคนอื่น การเผชิญหน้ากับประวัติศาสตร์ของดนตรี การเลิกเหล้าและยา หรือการยอมรับเสียงที่เปลี่ยนแปลงไปตามวัย
ผมใช้เวลานานมากพยายามวิ่งตาม เพื่อไม่ให้ใครรู้ว่าผมอาจไม่เก่งพอ
แต่เมื่ออายุมากขึ้น ผมเริ่มเข้าใจว่า หน้าที่ของผมไม่ใช่การพิสูจน์ว่าตัวเองยังเป็นคนที่เคยเป็น ไม่ใช่การรักษาภาพลวงตาว่าเวลาหยุดนิ่ง และไม่ใช่การหลบหนีความรู้สึกที่ไม่อยากเผชิญ
หน้าที่ของผมคือค้นหาว่าในวันนี้ผมมีอะไรอยู่ แล้วใช้สิ่งนั้นพาเพลงไปให้ถึงผู้ฟังอย่างซื่อตรงที่สุดเท่าที่จะทำได้
เสียงอาจต่ำลง ช่วงเสียงอาจแคบลง มืออาจไม่ได้วิ่งบนเปียโนอย่างคล่องแคล่วที่สุด และความมั่นใจอาจไม่เคยเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ
แต่ผมยังมีเพลง
และเมื่อผมร้องเพลง ประตูบานเดิมซึ่งเคยเปิดออกตั้งแต่วัยเด็กก็ยังคงอยู่ตรงนั้น
ตอนนี้ผมเพียงเข้าไปในสถานที่นั้นโดยไม่ต้องซ่อนตัวจากตัวเองอีกแล้ว
