POLY DAYS
โรเจอร์ วอเทอร์สใช้เวลาเกือบหกเดือนกว่าจะยอมพูดกับผมเป็นครั้งแรก เราเรียนสถาปัตยกรรมอยู่ในชั้นเดียวกันที่ Regent Street Polytechnic ท่ามกลางนักศึกษาราวสี่สิบคนซึ่งต่างพยายามทำเหมือนตัวเองรู้ว่ากำลังจะสร้างอะไรให้โลก วันหนึ่ง ขณะที่ผมก้มหน้าพยายามตั้งใจกับงานเขียนแบบ เงาร่างยาวผิดมนุษย์ของโรเจอร์ก็ทอดลงบนกระดานตรงหน้า
เมื่อมองย้อนหลัง เราอาจแต่งเรื่องได้ว่าเขามองเห็นวิญญาณนักดนตรีซึ่งถูกขังอยู่ในร่างสถาปนิกหนุ่ม หรือดวงดาวของเราทั้งสองกำลังเรียกร้องให้เริ่มต้นการผจญภัยทางศิลปะครั้งยิ่งใหญ่ร่วมกัน
แต่ผมตั้งใจว่าจะประดิษฐ์เรื่องให้น้อยที่สุด
ความจริงคือโรเจอร์ต้องการยืมรถของผม
รถคันนั้นคือ Austin Seven “Chummy” ปี 1930 ซึ่งผมซื้อมาด้วยเงินยี่สิบปอนด์ เด็กวัยรุ่นที่มีเหตุผลกว่าผมคงเลือก Morris 1000 Traveller หรือรถสักคันที่สามารถเดินทางจากจุดหนึ่งไปอีกจุดหนึ่งได้ภายในวันเดียว แต่พ่อปลูกฝังให้ผมรักรถเก่า และเป็นคนหารถคันนี้มาให้ ด้วยความช่วยเหลือของพ่อ ผมเรียนรู้วิธีทำให้มันทำงานได้เป็นครั้งคราว
ความเร็วเดินทางของ Chummy ต่ำจนครั้งหนึ่งผมต้องรับคนโบกรถขึ้นมาด้วยความอับอาย เพราะผมขับช้ามากเสียจนเขาเข้าใจว่าผมกำลังจอดรับเขาอยู่แล้ว ดังนั้นการที่โรเจอร์อยากยืมมันจึงแสดงว่าเขากำลังสิ้นหวังอย่างแท้จริง
ผมบอกว่ารถเสียอยู่ ซึ่งไม่ใช่ความจริงทั้งหมด ส่วนหนึ่งเพราะผมไม่อยากให้ใครขับ อีกส่วนหนึ่งเพราะโรเจอร์ดูน่าเกรงขามอยู่พอสมควร หลังจากนั้นไม่นานเขาเห็นผมขับรถคันเดิมอยู่บนถนน นั่นคงเป็นครั้งแรกที่เขาได้สัมผัสความสามารถของผมในการอาศัยอยู่ในเขตแดนคลุมเครือระหว่างการทูตกับการโกหก
ก่อนหน้านั้นเขาเคยเดินไปขอบุหรี่จากริก ไรต์ ซึ่งเรียนอยู่ในห้องเดียวกัน ริกปฏิเสธทันที เรื่องนี้อาจถือเป็นหลักฐานแรกเริ่มของความเอื้อเฟื้อในตำนานของริก การพบกันธรรมดา ๆ เหล่านี้ในฤดูใบไม้ผลิปี 1963 กลับบรรจุเมล็ดพันธุ์ของความสัมพันธ์ซึ่งพวกเราจะทั้งชื่นชมและอดทนต่อมันต่อไปอีกหลายสิบปี
Pink Floyd ถือกำเนิดจากกลุ่มเพื่อนสองวงที่ซ้อนทับกัน กลุ่มหนึ่งมีศูนย์กลางอยู่ที่เคมบริดจ์ อันเป็นถิ่นของโรเจอร์ ซิด บาร์เร็ตต์ เดวิด กิลมอร์ สตอร์ม ธอร์เกอร์สัน และคนอื่น ๆ ซึ่งต่อมาจะเข้ามามีบทบาทในประวัติศาสตร์ของวง อีกกลุ่มหนึ่งเกิดขึ้นในลอนดอน เมื่อโรเจอร์ ริก และผมมาเรียนสถาปัตยกรรมด้วยกันที่ Regent Street Polytechnic
เรื่องราวร่วมกันของพวกเราจึงเริ่มต้นที่นั่น แม้ไม่มีใครในเวลานั้นคิดว่ามันกำลังเริ่มต้นก็ตาม
ตอนเข้ามาที่โพลี ผมเลิกเป็นมือกลองไปแล้วด้วยซ้ำ อาคารเรียนตั้งอยู่บน Little Titchfield Street ใกล้ Oxford Street ทุกวันนี้สถาบันได้รับการยกระดับชื่ออย่างสง่างามเป็น University of Westminster แต่ในเวลานั้นมันดูเหมือนโรงเรียนรัฐบาลขนาดยักษ์ซึ่งถูกออกแบบโดยคณะกรรมการที่มีความสนใจเป็นพิเศษต่อแผ่นไม้สีน้ำตาล
ภายในแทบไม่มีสิ่งอำนวยความสะดวก นอกจากอุปกรณ์ชงชา แต่บริเวณรอบ ๆ ซึ่งอยู่ใจกลางย่านการค้าผ้าเต็มไปด้วยร้านกาแฟ ตอนเช้าคุณกินไข่ ไส้กรอก และมันทอด พอถึงเที่ยงเมนูก็เปลี่ยนเป็นพายไตกับเนื้อ ตามด้วยขนมแป้งม้วนราดแยม เป็นหลักสูตรโภชนาการที่น่าจะช่วยให้สถาปนิกหนุ่มเข้าใจเรื่องน้ำหนักบรรทุกของโครงสร้างได้ดีขึ้น
โรงเรียนสถาปัตยกรรมมีชื่อเสียงพอสมควร แม้วิธีสอนบางอย่างจะดูเหมือนไม่เปลี่ยนแปลงมาตลอดสามสิบปี ในวิชาประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรม อาจารย์จะเดินเข้ามา วาดผังวิหารคอนส์แห่งคาร์นักบนกระดานอย่างสมบูรณ์แบบ แล้วพวกเราก็คัดลอกตาม ราวกับว่านี่คือพิธีกรรมซึ่งต้องทำให้ถูกต้องเพื่อป้องกันการล่มสลายของอารยธรรมตะวันตก
อย่างไรก็ตาม ทางโรงเรียนเริ่มเชิญสถาปนิกแนวหน้ามาสอนเป็นครั้งคราว มีทั้ง Eldred Evans, Norman Foster และ Richard Rodgers จึงเห็นได้ว่าผู้บริหารมีสายตาดีในการเลือกคน แม้ว่าจะยังไม่แน่ใจนักว่าพวกเขามีสายตาดีเพียงใดในการรับนักศึกษาอย่างพวกเราเข้ามา
ผมเลือกเรียนสถาปัตยกรรมโดยไม่มีความทะเยอทะยานเป็นพิเศษ ผมสนใจมัน แต่ไม่ได้มีความฝันอันแรงกล้าว่าจะต้องเป็นสถาปนิก ผมเพียงคิดว่ามันน่าจะเป็นวิธีหาเลี้ยงชีพที่ดีพอ ๆ กับวิธีอื่น ขณะเดียวกัน ผมก็ไม่ได้ใช้เวลานั่งฝันว่าจะเป็นนักดนตรี ความทะเยอทะยานทางดนตรีที่เคยมีก่อนหน้านั้นถูกบดบังไปอย่างรวดเร็วเมื่อผมได้ใบขับขี่
ถึงอย่างนั้น การเรียนที่โพลีครอบคลุมทั้งศิลปะ ภาพพิมพ์ การออกแบบ และเทคโนโลยี มันกลายเป็นพื้นฐานที่มีค่ามากกว่าที่เรารู้ในเวลานั้น โรเจอร์ ริก และผมต่างสนใจความเป็นไปได้ของเทคโนโลยี แสง และภาพ ต่อมาเมื่อวงเริ่มสร้างหอไฟ ออกแบบเวที ทำปกแผ่นเสียง หรือเข้าไปวุ่นวายกับงานในสตูดิโอ การเรียนสถาปัตยกรรมอย่างน้อยก็ทำให้เราสามารถแสดงความเห็นต่อผู้เชี่ยวชาญตัวจริงได้อย่างมีข้อมูลอยู่บ้าง
ความสนใจของผมต่อการผสมผสานระหว่างเทคนิคกับภาพคงมาจากพ่อ บิล เมสัน ซึ่งเป็นผู้กำกับภาพยนตร์สารคดี ผมเกิดที่ Edgbaston ชานเมืองเบอร์มิงแฮม แต่เมื่ออายุสองขวบ พ่อได้งานกับหน่วยภาพยนตร์ของ Shell ครอบครัวจึงย้ายมาอยู่ลอนดอนเหนือ ที่นั่นเป็นสถานที่ซึ่งผมเติบโตขึ้น
พ่อไม่ใช่นักดนตรี แต่สนใจดนตรีมาก โดยเฉพาะเมื่อมันเกี่ยวข้องกับภาพยนตร์ของเขา เขาสามารถตื่นเต้นกับทุกอย่าง ตั้งแต่วงกลองเหล็กจาเมกา เครื่องสาย แจ๊ซ ไปจนถึงเสียงอิเล็กทรอนิกส์ประหลาดของรอน กีซิน เขายังหลงใหลเครื่องบันทึกเสียง แผ่นเสียงทดสอบระบบสเตอริโอ เสียงประกอบ และรถแข่ง บางครั้งก็สนใจทั้งหมดพร้อมกัน ผมได้รับความสนใจเหล่านี้มาอย่างค่อนข้างครบถ้วน
ครอบครัวเรามีร่องรอยของดนตรีอยู่บ้าง ตาของผม Walter Kershaw เคยเล่นแบนโจร่วมกับพี่น้องชายอีกสี่คน และเคยตีพิมพ์บทเพลงชื่อ “The Grand State March” แม่ของผม แซลลี เล่นเปียโนได้ดีพอสมควร ส่วนแผ่นเสียง 78 รอบในบ้านมีตั้งแต่ดนตรีคลาสสิก เพลงกรรมกรคอมมิวนิสต์ที่ร้องโดยคณะประสานเสียงกองทัพแดง ไปจนถึง “The Teddy Bears’ Picnic” และ “The Laughing Policeman”
อาจมีใครบางคนค้นพบอิทธิพลของสิ่งเหล่านี้ในดนตรีของ Pink Floyd ได้ ผมยินดีปล่อยงานนั้นให้คนที่มีพลังมากกว่าผม
ผมเคยเรียนทั้งเปียโนและไวโอลิน แต่ไม่มีเครื่องใดเปิดเผยว่าผมเป็นอัจฉริยะที่ซ่อนตัวอยู่ จึงเลิกทั้งคู่ ผมยังมีความชื่นชอบอย่างลึกลับต่อเพลง “The Ballad of Davy Crockett” ของ Fess Parker และในเวลาไม่นานก็ได้หมวกหนังแร็กคูนไนลอนซึ่งมีหางห้อยอยู่ด้านหลัง นั่นอาจเป็นครั้งแรกที่ผมได้สัมผัสความสัมพันธ์อันไม่บริสุทธิ์ระหว่างดนตรีกับสินค้า
ร็อกแอนด์โรลเข้ามาในชีวิตผมตอนอายุประมาณสิบสอง ผมพยายามฝืนตื่นฟัง Radio Luxembourg ต้องอดทนผ่านรายการโฆษณาระบบพนันฟุตบอลของ Horace Batchelor เพื่อรอฟัง “Rocking to Dreamland” ผมซื้อแผ่น 78 รอบ “See You Later Alligator” ของ Bill Haley ในเดือนมีนาคม 1956 และปลายปีเดียวกันก็ซื้อ “Don’t Be Cruel” ของ Elvis Presley
เรามีเครื่องเล่นแผ่นเสียงไฟฟ้ารุ่นใหม่ซึ่งต่อเข้ากับตู้ที่ดูเหมือนเฟอร์นิเจอร์สมัยพระเจ้าหลุยส์ที่สิบสี่ผสมกับแผงหน้าปัดรถ Rolls-Royce ตอนอายุสิบสาม ผมได้แผ่นเสียงยาวชุดแรกคือ Elvis’s Rock ’N Roll สมาชิก Pink Floyd อย่างน้อยอีกสองคนก็ซื้ออัลบั้มนี้เป็นแผ่นเสียงยาวชุดแรกเช่นกัน เช่นเดียวกับนักดนตรีร็อกในรุ่นเราอีกเป็นจำนวนมาก
มันไม่เพียงเป็นดนตรีชนิดใหม่ที่ยอดเยี่ยม แต่ยังมอบความตื่นเต้นเพิ่มเติมแก่เด็กวัยรุ่น เพราะได้รับการต้อนรับจากพ่อแม่ในระดับเดียวกับการนำแมงมุมพิษมาเลี้ยงในบ้าน
ช่วงเดียวกันนั้น ผมนั่งรถไปชม Tommy Steele ในรายการวาไรตีทางตะวันออกของลอนดอนเพียงลำพัง ผมยังสวมกางเกงขาสั้นผ้าสักหลาด ถือกระเป๋านักเรียน และใส่เสื้อคลุมโรงเรียนสีชมพูขลิบดำพร้อมตรากางเขนเหล็ก เพื่อนที่โรงเรียนไม่มีใครกระตือรือร้นพอจะไปด้วย
Tommy เป็นดาราหลัก ส่วนการแสดงก่อนหน้าเขาประกอบด้วยนักแสดงตลก นักโยนของ และผู้รอดชีวิตจากโรงละครวาไรตีอังกฤษซึ่งดูเหมือนกำลังร่วมมือกันไล่ผู้ชมกลับบ้าน แต่ผมอดทนอยู่จนถึงตอนท้าย Tommy ร้อง “Singing the Blues” กับ “Rock with the Caveman” และดูเหมือนที่เห็นทางโทรทัศน์ทุกประการ เขาไม่ใช่ Elvis แต่ในอังกฤษเวลานั้น เขาคือสิ่งที่ใกล้เคียงที่สุด
อีกไม่กี่ปีต่อมา ผมกับเพื่อนละแวกบ้านที่ค้นพบร็อกแอนด์โรลเหมือนกันตัดสินใจตั้งวง การที่พวกเราเล่นดนตรีไม่เป็นไม่ใช่อุปสรรคใหญ่ เพราะเรายังไม่มีเครื่องดนตรีด้วยซ้ำ การแบ่งว่าใครจะเล่นอะไรจึงเกิดขึ้นแบบจับสลาก
เหตุผลเดียวที่ผมมีความเกี่ยวข้องกับกลองคือ Wayne Minnow เพื่อนนักข่าวของพ่อแม่ เคยให้แปรงลวดผมมาคู่หนึ่ง หลังจากความล้มเหลวกับเปียโนและไวโอลิน ผมเห็นว่านี่เป็นหลักฐานเพียงพอที่จะประกาศตัวเป็นมือกลอง
กลองชุดแรกซื้อมาจากร้าน Chas. E. Foote บน Denman Street มีทั้งกลองใหญ่ Gigster กลองแต็กซึ่งไม่ทราบอายุหรือชาติกำเนิด ฉาบ ไฮแฮต และหนังสือสอนเทคนิคอย่างแฟลม พาราดิดเดิล และราทามาคิว ซึ่งจนถึงวันนี้ผมยังอยู่ระหว่างการทำความเข้าใจ เมื่อมีอาวุธครบถ้วน ผมจึงเข้าร่วมกับเพื่อน ๆ ตั้งวงชื่อ Hotrods
Tim Mack เล่นกีตาร์นำ William Gammell เล่นกีตาร์จังหวะ Michael Kriesky เล่นเบส และเรายังมี John Gregory เล่นแซกโซโฟน น่าเสียดายที่แซกโซโฟนของจอห์นผลิตขึ้นก่อนการกำหนดมาตรฐานเสียงคอนเสิร์ต จึงมีระดับเสียงสูงกว่าเครื่องดนตรีสมัยใหม่ครึ่งเสียง และแทบใช้เล่นร่วมกับใครไม่ได้
Michael สร้างเบสขึ้นเองโดยมีพวกเราช่วยเหลือ ความพยายามนี้คงมีโอกาสสำเร็จน้อยกว่าการให้ชาวแซกซอนสร้างยานสำรวจอวกาศ อย่างน้อยวัตถุที่ได้ก็ดูคล้ายเครื่องดนตรีจากระยะหนึ่ง เครื่องขยายเสียงของเราน่าอับอายมาก ตอนถ่ายรูปวงจึงต้องเอากล่องกระดาษมาวาดให้เหมือนตู้ลำโพง Vox ด้วยปากกาลูกลื่น
ด้วยงานภาพยนตร์ของพ่อ เรามีโอกาสใช้เครื่องบันทึกเทปสเตอริโอ Grundig รุ่นใหม่ แทนที่จะเสียเวลากับการซ้อม เรากระโจนเข้าหาการบันทึกเสียงทันที เทคนิคในสตูดิโอประกอบด้วยการขยับไมโครโฟนสองตัวไปมาระหว่างกลองกับเครื่องขยายเสียงโดยอาศัยการลองผิดลองถูก
น่าเสียดายที่เทปเหล่านั้นยังคงหลงเหลืออยู่
Hotrods ไม่ได้พัฒนาไปไกลกว่าการเล่นเพลงประกอบรายการโทรทัศน์ Peter Gunn ซ้ำแล้วซ้ำอีก อาชีพนักดนตรีของผมดูเหมือนจะจบลงอย่างเรียบร้อย หลังจากนั้นผมย้ายไปเรียนที่ Frensham Heights โรงเรียนสหศึกษาในเซอร์รีย์ ที่นั่นมีเด็กผู้หญิง—ผมพบลินดี ภรรยาคนแรกที่นั่น—มีชมรมแจ๊ซ และนักเรียนสามารถใส่กางเกงขายาวได้หลังพ้นชั้นปีที่สาม นี่คือชีวิตอันหรูหราที่ผมตามหา
Frensham ตั้งอยู่ในคฤหาสน์ชนบทขนาดใหญ่ใกล้ Hindhead แม้ยังมีเสื้อคลุมโรงเรียนและการสอบ แต่มีแนวคิดด้านการศึกษาที่เสรีกว่าที่เดิม ผมชื่นชอบครูศิลปะและภาษาอังกฤษ และยังเริ่มเรียนรู้ศิลปะการเจรจา เนื่องจากโรงเรียนอยู่ใกล้ Frensham Ponds ผมจึงหาซื้อเรือแคนูมาได้ เมื่อยอมให้ครูพละยืมเรือ ผมก็สามารถหลีกเลี่ยงการเล่นคริกเก็ตได้โดยสิ้นเชิง เสื้อกันหนาวคริกเก็ตราคาแพงในรายการเครื่องแบบของผมไม่เคยถูกนำออกจากถุงพลาสติก
ห้องบอลรูมของโรงเรียนใช้จัดประชุมและงานต่าง ๆ และยังใช้เต้นวอลทซ์ ฟ็อกซ์ทรอต และวีเลตา ต่อมางานเต้นเหล่านั้นค่อย ๆ กลายเป็นงานเต้นเพลงป๊อป แม้โรงเรียนจะพยายามตรวจสอบแผ่นเสียงใหม่ ๆ เพื่อชะลอการรุกรานของวัฒนธรรมสมัยนิยม
ชมรมแจ๊ซเป็นการรวมตัวอย่างไม่เป็นทางการของนักเรียน Peter Adler ลูกชายของนักฮาร์โมนิกาชื่อดัง Larry Adler เล่นเปียโนอยู่ที่นั่น เราอาจเคยลองเล่นด้วยกันบ้าง แต่การฟังแผ่นเสียงแจ๊ซยังไม่สะดวก เพราะทั้งโรงเรียนมีเครื่องเล่นแผ่นเสียงยาวอยู่เพียงเครื่องเดียว
ผมไปดูนักดนตรีแจ๊ซแบบดั้งเดิมอย่าง Cy Laurie และ Ken Colyer ที่ 100 Club ในลอนดอน แต่ไม่เคยชอบเครื่องแต่งกายประกอบฉากของวงการนั้น ทั้งหมวกกะลา เสื้อกั๊ก และสิ่งอื่น ๆ ที่ดูราวกับเป็นเงื่อนไขบังคับ ผมจึงหันไปสนใจบีบ็อป และยังรักโมเดิร์นแจ๊ซมาจนถึงทุกวันนี้ อย่างไรก็ตาม เทคนิคระดับสูงของมันเกินความสามารถวัยรุ่นของผมไปมาก ผมจึงกลับไปฝึกท่อนกลองของ “Peter Gunn” ต่อ
ผมเข้าเรียนที่ Regent Street Poly ในเดือนกันยายน 1962 หลังจากใช้เวลาหนึ่งปีในลอนดอนปรับปรุงผลการเรียน ผมเรียนบ้าง ทำผลงานใส่แฟ้ม และเข้าฟังบรรยายหลายครั้ง แต่สิ่งที่ผมทุ่มเทจริงจังคือการสร้างภาพลักษณ์นักศึกษาสถาปัตย์ เสื้อแจ็กเก็ตผ้าลูกฟูก เสื้อดัฟเฟิล และแม้แต่การลองสูบไปป์
ระหว่างภาคเรียนที่สอง ผมก็ไปคบหากับคนที่คนรุ่นพ่อแม่คงเรียกว่า “พวกไม่เอาไหน” คนสำคัญที่สุดในกลุ่มนั้นคือโรเจอร์
หลังจากเรื่องยืมรถ มิตรภาพของเราค่อย ๆ เติบโตบนพื้นฐานของรสนิยมทางดนตรีที่คล้ายกัน อีกสิ่งที่เราชอบเหมือนกันคือกิจกรรมทุกชนิดซึ่งพาเราออกจากอาคารเรียน เราเดินขึ้นลง Charing Cross Road ดูกลองกับกีตาร์ ไปชมภาพยนตร์รอบบ่ายใน West End หรือไปที่ร้าน Anello and Davide ใน Covent Garden ซึ่งเดิมทำรองเท้าบัลเลต์ แต่กำลังรับตัดรองเท้าบูตคาวบอยส้นคิวบาตามสั่ง
บางครั้งการไปพักบ้านโรเจอร์ที่เคมบริดจ์ช่วงสุดสัปดาห์ก็เป็นเหตุผลดีพอให้เราออกจากชั้นเรียนเร็วขึ้นในวันศุกร์
ภูมิหลังทางการเมืองของเราค่อนข้างคล้ายกัน แม่ของโรเจอร์เคยเป็นสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์และสนับสนุนพรรคแรงงาน พ่อแม่ของผมก็สนับสนุนแรงงาน พ่อเคยเข้าพรรคคอมมิวนิสต์เพื่อต่อต้านลัทธิฟาสซิสต์ ก่อนจะออกจากพรรคเมื่อสงครามเริ่มขึ้น และไปเป็นผู้แทนสหภาพในสมาคมช่างเทคนิคภาพยนตร์
โรเจอร์เคยเป็นประธานฝ่ายเยาวชนของ Campaign for Nuclear Disarmament ในเคมบริดจ์ เขากับจูดีเข้าร่วมการเดินขบวนจาก Aldermaston มาลอนดอนหลายครั้ง ส่วนลินดีกับผมเคยเข้าร่วมอย่างน้อยหนึ่งครั้ง โดยเราไปสมทบในวันสุดท้ายบริเวณชานกรุงลอนดอน การมีส่วนร่วมระดับนี้น่าจะอธิบายจุดยืนทางการเมืองของผมได้แม่นยำพอสมควร—เอียงซ้ายเล็กน้อยแบบไม่เต็มใจนัก และมีพฤติกรรมดีเป็นครั้งคราว
ความหนักแน่นของโรเจอร์ส่วนหนึ่งคงมาจากแมรี แม่ของเขา ซึ่งเลี้ยงโรเจอร์กับจอห์น พี่ชาย ตามลำพัง หลังจากเอริก วอเทอร์ส สามีของเธอถูกสังหารในอิตาลีระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง โรเจอร์เรียนที่ Cambridgeshire High School for Boys พร้อมกับซิด บาร์เร็ตต์และสตอร์ม ธอร์เกอร์สัน โรงเรียนแห่งนี้ยังมอบแบบอย่างของครูผู้ชอบข่มเหง ซึ่งต่อมาจะปรากฏในรูปการ์ตูนล้ออันไม่น่ารักนักใน The Wall
ทางดนตรี โรเจอร์ก็เหมือนวัยรุ่นคนอื่น เขาดีดกีตาร์ เก็บริฟฟ์จากแผ่นบลูส์ ฟัง Radio Luxembourg และ American Forces Network เขาพกกีตาร์มาลอนดอนด้วย และใช้ Letraset พิมพ์คำว่า “I believe to my soul” ลงบนตัวกีตาร์ สำหรับเราในเวลานั้น มันดูเฉียบคมมาก
นอกจากกีตาร์ โรเจอร์ยังนำท่าทีบางอย่างติดตัวมาด้วย เขาเคยทำงานในสำนักงานสถาปนิกก่อนเข้าเรียน จึงมีความเข้าใจต่อโลกการทำงานมากกว่าพวกเราเล็กน้อย และมีสีหน้าดูแคลนคนรอบข้างซึ่งแม้แต่อาจารย์ก็คงรู้สึกได้
ครั้งหนึ่งผมกับโรเจอร์ร่วมกลุ่มกับ Jon Corpe ออกแบบบ้านขนาดเล็ก ผลงานได้รับคำชมทั้งที่ใช้สร้างจริงแทบไม่ได้ ความสำเร็จส่วนใหญ่เป็นเพราะ Jon ตั้งใจทำงานสถาปัตยกรรมอย่างจริงจัง ขณะที่ผมกับโรเจอร์ช่วยกันใช้เงินทุนการศึกษาของเขาไปกับแกงและเครื่องดนตรี
การทำงานกับโรเจอร์ไม่ง่าย ผมอาจเดินทางจาก Hampstead ข้ามลอนดอนไปหาเขา แล้วพบเพียงกระดาษแปะประตูว่า “ไป Café des Artistes” ช่วงหนึ่งเขาอยู่ในบ้านร้างใกล้ King’s Road ไม่มีน้ำร้อน ไม่มีโทรศัพท์ และมีผู้อยู่อาศัยร่วมซึ่งมีความมั่นคงทางอารมณ์ไม่มากนัก หากมองในแง่ดี ชีวิตแบบนี้คงเตรียมเขาให้พร้อมสำหรับการออกทัวร์ แต่ไม่เหมาะอย่างยิ่งต่อการกางโต๊ะเขียนแบบ
ความทรงจำของผมเกี่ยวกับริกในเวลานั้นไม่ชัดเจนนัก และริกเองก็ช่วยอะไรไม่ได้มาก เขาเลือกเรียนสถาปัตยกรรมตามคำแนะนำแบบสุ่ม ๆ ของครูแนะแนว และรู้เกือบทันทีว่ามันไม่เหมาะกับเขา แต่โพลีใช้เวลาหนึ่งปีกว่าจะได้ข้อสรุปเดียวกัน เมื่อทั้งสองฝ่ายเข้าใจตรงกัน ริกจึงย้ายไป London College of Music
ริกเกิดที่ Pinner เติบโตใน Hatch End พ่อเป็นหัวหน้านักชีวเคมีของ Unigate Dairies เขาเคยเล่นทรัมเป็ตที่โรงเรียน และชอบบอกว่าเล่นเปียโนได้ก่อนเดิน แต่จะต่อท้ายว่าตัวเองเริ่มเดินตอนอายุสิบขวบ
ความจริงคือเขาขาหักตอนอายุสิบสอง ต้องนอนอยู่บนเตียงสองเดือน และมีกีตาร์เป็นเพื่อนโดยไม่มีครู เขาจึงสอนตัวเองด้วยวิธีวางนิ้วแบบของตน ต่อมา Daisy แม่ชาวเวลส์ของเขาสนับสนุนให้ใช้วิธีเดียวกันกับเปียโน การเรียนรู้ด้วยตนเองสร้างเสียงและสำนวนเฉพาะตัวให้ริก แม้จะทำลายโอกาสที่เขาจะได้เป็นศาสตราจารย์ด้านเทคนิคในวิทยาลัยดนตรีไปพอสมควร
ริกผ่านช่วงเล่นสกิฟเฟิล ก่อนหลงใหลแจ๊ซดั้งเดิม เล่นทั้งทรอมโบน แซกโซโฟน และเปียโน เขาเคยสารภาพว่าใช้หมวกกะลาเป็นที่อุดเสียงทรอมโบน เขาไปดู Humphrey Lyttelton, Kenny Ball และ Cyril Davies แต่งตัวด้วยเสื้อไม่มีปก เสื้อกั๊ก และบางครั้งก็หมวกกะลา สมกับเป็นนักเที่ยวดนตรีในยุคก่อนที่พวกม็อดจะยึดครองถนนด้วยสกูตเตอร์
ที่โพลี ริกเป็นคนเงียบ เก็บตัว และมีเพื่อนส่วนใหญ่อยู่นอกวิทยาลัย แต่เขาก็เข้ามาอยู่ในวงซึ่ง Clive Metcalfe นักศึกษาร่วมชั้นเป็นผู้ริเริ่ม Clive เล่นกีตาร์ได้จริงและดูเหมือนจะรู้จักเพลงมากกว่าพวกเราทั้งหมด สมาชิกชุดแรกประกอบด้วย Clive, Keith Noble, โรเจอร์, ริก และผม บางครั้ง Sheila น้องสาวของ Keith มาช่วยร้อง เราเรียกวงนี้ว่า Sigma 6
ตำแหน่งของริกไม่มั่นคงนัก เพราะเขาไม่มีคีย์บอร์ดไฟฟ้า ถ้าสถานที่มีเปียโน เขาก็เล่น แต่ไม่มีใครได้ยินเสียงเขาเหนือกลองกับเครื่องขยาย Vox AC30 ถ้าไม่มีเปียโน เขาจะขู่ว่าจะนำทรอมโบนมาแทน
Juliette แฟนสาวของริกซึ่งต่อมากลายเป็นภรรยา มาร้องบลูส์อย่าง “Summertime” และ “Careless Love” เป็นครั้งคราว ส่วนการจัดสมาชิกของวงเป็นไปอย่างไม่เป็นทางการ ถ้ามือกีตาร์สองคนมาซ้อมพร้อมกัน เราก็มีมือกีตาร์สองคน หากใครไม่มา วงก็เล็กลง
โรเจอร์เริ่มต้นในฐานะมือกีตาร์จังหวะ เขาถูกย้ายไปเล่นเบสภายหลัง เพราะไม่อยากจ่ายเงินเพิ่มซื้อกีตาร์ไฟฟ้า ประกอบกับซิดเข้ามาในวง โรเจอร์เคยบอกว่าขอบคุณพระเจ้าที่เขาไม่ถูกผลักไปอยู่หลังกลอง ผมเห็นด้วยอย่างยิ่ง มิฉะนั้นผมคงต้องกลายเป็นคนขนอุปกรณ์
เช่นเดียวกับวงเริ่มต้นทั่วไป เราใช้เวลาพูด วางแผน และคิดชื่อวงมากกว่าซ้อม งานแสดงมีน้อย ส่วนใหญ่เป็นงานวันเกิด งานปิดภาคเรียน และงานเต้นรำของนักศึกษา เราซ้อมในห้องน้ำชาชั้นใต้ดินของโพลี เล่นทั้งเพลงของ The Searchers เพลงบลูส์อย่าง “I’m a Crawling King Snake” และเพลงที่ Ken Chapman เพื่อนของ Clive เขียนขึ้น
Ken กลายเป็นทั้งผู้จัดการและนักแต่งเพลง เขาพิมพ์นามบัตรรับเล่นงานเลี้ยง และโฆษณาวงในช่วงที่เราใช้ชื่อ Architectural Abdabs อย่างเอาจริงเอาจัง เพลงของเขามักอยู่กึ่งกลางระหว่างบัลลาดกับเพลงตลก มีทั้งเพลงเกี่ยวกับกุหลาบยามเช้าซึ่งใช้ทำนอง “Für Elise” และเพลงชื่อ “Mind the Gap”
Gerry Bron ผู้จัดพิมพ์เพลงชื่อดังมาฟังเราเล่น เขาชอบเพลงมากกว่าวง อย่างน้อย Ken บอกเราเช่นนั้น แต่ท้ายที่สุดทั้งเพลงและวงต่างก็ไม่ได้ไปต่อจากการพบกันครั้งนั้น
เมื่อ Clive กับ Keith แยกออกไปในปี 1963 ชีวิตของวงเริ่มมารวมศูนย์ที่บ้านของ Mike Leonard อาจารย์พิเศษของโพลี Mike สนใจสถาปัตยกรรม เครื่องกระทบจากวัฒนธรรมต่าง ๆ และความสัมพันธ์ระหว่างจังหวะ การเคลื่อนไหว และแสง เขาซื้อบ้านเลขที่ 39 Stanhope Gardens ใน Highgate และต้องการผู้เช่าเพื่อช่วยจ่ายค่าใช้จ่าย โรเจอร์กับผมจึงย้ายเข้าไป
บ้านเป็นอาคารสมัยเอ็ดเวิร์ด มีห้องกว้างและเพดานสูง Mike ทำห้องพักของตัวเองกับสำนักงานไว้ด้านบน ส่วนชั้นล่างกลายเป็นที่อยู่และห้องซ้อมของเรา พื้นที่ใต้หลังคากว้างมากและเหมาะจะซ้อม แต่บันไดชันเกินกว่าที่เราจะขนอุปกรณ์ขึ้นไปบ่อย ๆ
Mike หาเงินจากงานออกแบบห้องน้ำให้โรงเรียนของ London County Council แล้วนำเงินไปสร้างเครื่องฉายแสง เขาใช้แผ่นโลหะหรือแก้วเจาะรู ประกอบชิ้นพลาสติกใสและมอเตอร์ไฟฟ้า ทำให้เกิดลวดลายแสงเคลื่อนไหวบนผนัง โรเจอร์ใช้เวลาอยู่กับเขาที่ Hornsey College of Art มาก จนแทบกลายเป็นผู้ช่วยด้านแสงโดยพฤตินัย
Mike ยังมีแมวสองตัวชื่อ Tunji กับ McGhee เขากับโรเจอร์รักมันมาก ผมคิดว่าโรเจอร์รู้สึกสบายใจกับความก้าวร้าวหยิ่งผยองของแมว Mike บุผนังด้วยผ้ากระสอบ เวลาจะให้อาหาร เขาจะลากปลาเค็มไปตามผนังแล้วเป่าแตรรถยนต์เก่า แมวทั้งสองจะวิ่งกลับจากการสร้างความหวาดกลัวให้ละแวกบ้าน กระโดดผ่านช่องจดหมาย แล้วไต่ผนังและขอบหน้าต่างอย่างบ้าคลั่งเพื่อตามหาปลา ซึ่งบางครั้งถูกตอกติดไว้บนเพดานสำนักงาน
Stanhope Gardens เปลี่ยนชีวิตทางดนตรีของเราอย่างแท้จริง เรามีที่ซ้อมถาวรและเจ้าของบ้านซึ่งยอมตามใจ ช่วงหนึ่งจึงใช้ชื่อว่า Leonard’s Lodgers เครื่องดนตรีตั้งอยู่ในห้องด้านหน้าตลอดเวลา แต่นั่นก็เป็นห้องนอนของผมกับโรเจอร์ การอ่านหนังสือจึงยาก และการนอนแทบเป็นไปไม่ได้
เพื่อนบ้านร้องเรียนตามธรรมชาติ แม้คำขู่เรื่องคำสั่งห้ามส่งเสียงไม่เคยเกิดขึ้นจริง บางครั้งเราจึงไปเช่าห้องที่ Railway Tavern ใกล้ Archway Road เพื่อให้ทุกคนสงบลง
Mike ไม่เคยบ่น ตรงกันข้าม เขาเล่นเปียโนได้และยอมซื้อออร์แกนไฟฟ้า Farfisa Duo มาเป็นมือคีย์บอร์ดของวงอยู่ช่วงหนึ่ง สิ่งสำคัญยิ่งกว่านั้นคือเขาเปิดประตูให้เราเข้าไปสัมผัสการทดลองด้านแสงและเสียงของ Hornsey College แนวคิดเรื่องการเชื่อมดนตรีกับภาพจึงไม่ได้เกิดขึ้นภายหลังเมื่อวงมีเงินแล้ว แต่มันอยู่รอบตัวเราตั้งแต่ยังเป็นนักศึกษาซึ่งแทบไม่มีเงินซื้ออาหาร
การเปลี่ยนแปลงสำคัญครั้งต่อมาคือการมาถึงของ Bob Klose ในเดือนกันยายน 1964 Bob มาจากโรงเรียนเดียวกับโรเจอร์และซิด เขาเดินทางมาลอนดอนพร้อมซิดและเข้าเรียนสถาปัตยกรรมรุ่นต่ำกว่าพวกเราสองปี ตอนนั้นผมย้ายกลับบ้านที่ Hampstead เพราะเริ่มเห็นแล้วว่าหากต้องการเรียนต่อให้รอด ผมควรอยู่ในสถานที่ซึ่งไม่มีวงดนตรีซ้อมอยู่ข้างเตียง
Bob มีชื่อเสียงเรื่องกีตาร์สมกับฝีมือ การเข้าร้านกีตาร์พร้อมเขาเป็นประสบการณ์น่ายินดี แม้แต่พนักงานขายผู้วางท่าก็ยังประทับใจกับคอร์ดแจ๊ซแบบ Mickey Baker และนิ้วที่เคลื่อนไหวรวดเร็วของเขา จากมุมมองของพวกเรา ข้อเสียเพียงอย่างเดียวคือเขาชอบกีตาร์กึ่งอะคูสติกแบบอนุรักษนิยมมากกว่า Fender Stratocaster
เมื่อมี Bob เรามั่นใจทางดนตรีขึ้น แต่ต้องการนักร้องนำ เขาจึงพา Chris Dennis มาให้ Chris อายุมากกว่าพวกเราเล็กน้อย เคยอยู่ในวงดี ๆ ที่เคมบริดจ์ และเป็นผู้ช่วยทันตแพทย์ของกองทัพอากาศประจำ Northolt ที่สำคัญที่สุด เขามีชุดขยายเสียงร้อง Vox ซึ่งประกอบด้วยตู้ลำโพงสองเสาและเครื่องขยายเสียงแยกช่องไมโครโฟน
ในวงดนตรีระดับเรา การเป็นเจ้าของอุปกรณ์สำคัญกว่าคุณสมบัติอื่นอย่างเห็นได้ชัด Chris จึงได้รับตำแหน่งนักร้องโดยอัตโนมัติ
ตอนนั้นวงใช้ชื่อ Tea Set แต่ Chris มีนิสัยชอบเอาฮาร์โมนิกามาทำเป็นหนวดฮิตเลอร์ กล่าวขอโทษผู้ชม และประกาศชื่อทุกเพลงว่า “Looking Through the Knotholes in Granny’s Wooden Leg” ด้วยท่าทีจริงจังอย่างน่าประหลาด หากเขาอยู่ต่อจนวงกลายเป็นขวัญใจปัญญาชนใต้ดินแห่งลอนดอน การแสดงนี้อาจสร้างปัญหาอยู่บ้าง
เราแยกทางกับ Chris เมื่อซิด บาร์เร็ตต์เริ่มมาซ้อมอย่างสม่ำเสมอ โรเจอร์รู้จักซิดจากเคมบริดจ์ แม่ของโรเจอร์เคยสอนซิดตั้งแต่ชั้นเด็ก เราวางแผนจะชวนเขาเข้าวงอยู่แล้ว ก่อนที่เขาจะย้ายมาลอนดอนเพื่อเรียนที่ Camberwell College of Art
ซิดไม่ได้มาตั้งวงใหม่ เขาเข้ามาร่วมวงของเรา Bob จำได้ว่าครั้งหนึ่งซิดมาถึงช้า ยืนดูพวกเราซ้อมเพลงอาร์แอนด์บีอยู่บนบันไดใต้หลังคา หลังจากนั้นเขาบอกว่ามันฟังดี แต่ไม่เห็นว่าตัวเองจะทำอะไรในวงได้
พวกเราก็ยังไม่แน่ใจเช่นกัน แต่รู้สึกว่าการมีซิดอยู่ด้วยเป็นสิ่งที่ถูกต้อง
เนื่องจาก Bob เป็นคนพา Chris เข้ามา โรเจอร์จึงมอบหมายให้ Bob เป็นคนแจ้งว่าเราไม่ต้องการเขาแล้ว Bob โทรจากตู้สาธารณะในสถานี Tottenham Court Road โชคดีที่ Chris กำลังจะถูกส่งไปประจำการต่างประเทศอยู่พอดี ซิดจึงกลายเป็นนักร้องนำของวงโดยส่วนหนึ่งเกิดจากความเหมาะสม และอีกส่วนหนึ่งเกิดจากความบังเอิญ
ผมไม่มีความทรงจำวัยเด็กเกี่ยวกับซิด แต่เมื่อพบเขาครั้งแรกในปี 1964 เขาเป็นคนที่น่ารื่นรมย์มาก ในยุคที่วัยรุ่นทุกคนพยายามทำตัวเย็นชาอย่างประหม่า ซิดกลับเปิดเผย เป็นมิตร และเดินเข้ามาแนะนำตัวกับผมโดยไม่ต้องมีใครบังคับ
เขาเติบโตในครอบครัวที่น่าจะเสรีและมีบรรยากาศศิลปะมากที่สุดในบรรดาพวกเรา Arthur พ่อของเขาเป็นนักพยาธิวิทยาประจำมหาวิทยาลัยและโรงพยาบาล ส่วน Winifred แม่ของเขาสนับสนุนทั้งดนตรีและการวาดภาพ พ่อแม่ยอมให้วงแรก ๆ ของซิดซ้อมในห้องรับแขก ซึ่งถือเป็นพฤติกรรมก้าวหน้าอย่างยิ่งสำหรับผู้ปกครองต้นทศวรรษ 1960
ซิดมีพรสวรรค์ด้านศิลปะตั้งแต่อยู่โรงเรียน หลังจากพ่อเสียชีวิต เขาไปเรียนศิลปะที่ Cambridge Tech ที่นั่นมีเดวิด กิลมอร์เรียนภาษาสมัยใหม่ ทั้งสองเล่นกีตาร์กับฮาร์โมนิกาด้วยกันตอนพักกลางวัน และเคยใช้เวลาช่วงฤดูร้อนโบกรถ ตระเวนเล่นดนตรีเปิดหมวกทางตอนใต้ของฝรั่งเศส
เดิมซิดมีชื่อว่า Roger Keith Barrett ที่ Riverside Jazz Club ในเคมบริดจ์มีมือกลองชื่อ Sid Barrett อยู่ก่อนแล้ว สมาชิกจึงตั้งชื่อ Barrett คนใหม่ว่า Syd โดยใช้ตัว “y” เพื่อไม่ให้สับสน และนั่นคือชื่อที่พวกเรารู้จักเขา
สตอร์ม ธอร์เกอร์สันจำได้ว่าซิดเป็นหนึ่งในกลุ่มเพื่อนหนุ่มสาวมากความสามารถของเคมบริดจ์ เขาหน้าตาดี มีเสน่ห์ ตลก เล่นกีตาร์ได้ และสูบกัญชาเป็นครั้งคราว เมื่อเข้าวง รสนิยมของพวกเราไม่ได้เปลี่ยนทันที ซิดเล่นเพลงของ Bo Diddley, Rolling Stones และอาร์แอนด์บีมาตรฐานได้อย่างสบาย เขายังชอบ Beatles มาก ในช่วงที่เพื่อนรอบตัวส่วนใหญ่นิยม Stones มากกว่า
โพลีเป็นทั้งสถานที่เรียนและสถานที่แสดงของเรา เราต้องทำงานนอกชั้นเรียนมาก จึงไม่ได้ออกไปเที่ยวคลับกลางสัปดาห์บ่อยนัก แต่คืนวันศุกร์เราไปผับ และสุดสัปดาห์มักมีงานเต้นรำในห้องโถงใหญ่ของวิทยาลัย มีเวทีอยู่ด้านหนึ่ง เครื่องเล่นแผ่นเสียงเปิดเพลงยอดนิยม และบางครั้งก็มีวงอาชีพมาแสดง
ในฐานะวงประจำของนักศึกษา เราได้เล่นเปิดให้วงหลักอยู่หลายครั้ง สิ่งที่น่าตื่นเต้นไม่ใช่ค่าจ้าง ซึ่งคงมีเพียงเล็กน้อย แต่คือโอกาสขึ้นเวที เราไม่ได้กลัวการแสดง เพราะหน้าที่ส่วนใหญ่คือเล่นเพลงคัฟเวอร์ให้คนเต้น แต่เมื่อเห็นวงอาชีพทำงาน เราก็เข้าใจทันทีว่าระหว่างพวกเขากับวงสมัครเล่นของเรามีช่องว่างกว้างเพียงใด
ผมจำได้ว่าเคยเล่นเปิดให้ The Tridents ซึ่งมี Jeff Beck เป็นมือกีตาร์ ต่อมาเขาออกไปแทน Eric Clapton ใน Yardbirds และกลายเป็นหนึ่งในมือกีตาร์บลูส์ร็อกผู้ยิ่งใหญ่ รวมถึงเป็นผู้สร้างเพลงเต้นรอบกระเป๋าถืออย่าง “Hi Ho Silver Lining” ด้วย
ราวคริสต์มาสปี 1964 เราเข้าไปบันทึกเสียงในสตูดิโอเป็นครั้งแรก เพื่อนของริกทำงานอยู่ที่สตูดิโอใน West Hampstead และให้เราใช้ช่วงว่างโดยไม่คิดเงิน เราบันทึก “I’m a King Bee” และเพลงของซิดสามเพลงคือ “Double O Bo” ซึ่งมีลักษณะเหมือน Bo Diddley พบกับสายลับ 007, “Butterfly” และ “Lucy Leave”
เพลงเหล่านี้กลายเป็นเทปสาธิตหลักของเรา ทั้งในรูปเทปหนึ่งส่วนสี่นิ้วและแผ่นไวนิลจำนวนจำกัด สถานที่แสดงหลายแห่งต้องการฟังเทปก่อนนัดทดสอบวง จึงนับว่ามีประโยชน์มาก
ช่วงเดียวกันนั้น ริกมีเพลง “You’re the Reason Why” ได้รับการตีพิมพ์และออกเป็นหน้าบีของซิงเกิล “Little Baby” โดย Adam, Mike & Tim เขาได้รับเงินล่วงหน้าเจ็ดสิบห้าปอนด์ ก่อนที่พวกเราที่เหลือจะเรียนรู้ความหมายของคำว่า “ถูกเอาเปรียบ” อีกหลายปี
ฤดูใบไม้ผลิปี 1965 เราได้งานประจำที่ Countdown Club ห้องใต้ดินเลขที่ 1A Palace Gate ใกล้ Kensington High Street สถานที่ไม่มีการตกแต่งตามหัวข้อ ไม่มีบรรยากาศลึกลับ เป็นเพียงห้องสำหรับเล่นดนตรี มีลูกค้าวัยรุ่นและเครื่องดื่มราคาถูก เจ้าของคงหวังว่าวงจะพาเพื่อนมาจำนวนมาก แล้วเพื่อนเหล่านั้นจะใช้เงินที่บาร์
เราเล่นตั้งแต่ประมาณสามทุ่มถึงตีสอง แบ่งเป็นสามช่วง ช่วงละเก้าสิบนาที ตอนท้ายต้องเล่นเพลงซ้ำ เพราะเพลงหมด และผู้ชมที่ดื่มมากพอก็จำไม่ได้ว่าเราเล่นไปแล้ว นี่เป็นครั้งแรกที่เราเรียนรู้ว่าเพลงสามารถยืดออกได้ด้วยท่อนเดี่ยวยาว ๆ ความคิดนี้เริ่มจากความจำเป็นมากกว่าทฤษฎีศิลปะ
เล่นไปได้ไม่กี่คืน คลับก็ถูกสั่งให้ลดเสียง งานนี้เป็นรายได้ประจำเพียงแห่งเดียวของเรา จึงเสนอว่าจะเล่นแบบไม่ใช้เครื่องขยาย โรเจอร์หาดับเบิลเบสมาจากที่ใดสักแห่ง ริกกลับไปใช้เปียโนตั้ง Bob กับซิดเล่นกีตาร์อะคูสติก ส่วนผมใช้แปรงลวด เราเล่น “How High the Moon” กับ “Long Tall Texan” และเพลงอื่นซึ่งความทรงจำได้กรุณาลบทิ้งไปแล้ว
เรายังไปทดสอบวงเพื่อหาโอกาสใหม่ ๆ Beat City ลงประกาศรับวงใน Melody Maker เราไปเล่นเพลงของตัวเองให้ฟัง และถูกปฏิเสธ
จากนั้นไปทดสอบรายการ Ready Steady Go! ซึ่งเป็นรายการเพลงโทรทัศน์สำคัญของยุคนั้น เนื่องจากออกทาง ITV จึงกล้ากว่า BBC เล็กน้อย แต่แม้แต่ผู้จัดรายการก็ยังเห็นว่าเราหัวรุนแรงเกินไปสำหรับผู้ชมทั่วไป พวกเขาบอกว่าอยากฟังเราอีกครั้ง หากคราวหน้าเราเล่นเพลงที่พวกเขารู้จัก
อย่างน้อยก็เชิญเราไปเป็นผู้ชมในสตูดิโอสัปดาห์ต่อมา ผมจึงมีข้ออ้างไป Carnaby Street ซื้อกางเกงขาบานเอวต่ำลายตารางขาวดำ เพราะผู้ชมต้องเต้นอยู่หน้ากล้อง เรายังได้ดู Rolling Stones กับ Lovin’ Spoonful แสดงสด นับว่าเป็นรางวัลปลอบใจที่ดีทีเดียว
แผนสร้างชื่ออีกอย่างคือการประกวดวงดนตรี เราเข้าร่วมสองรายการพร้อมกัน รายการแรกจัดที่ Country Club ในลอนดอนเหนือ เรามีแฟนกลุ่มเล็ก ๆ จึงผ่านเข้ารอบชิงชนะเลิศ ส่วนอีกรายการคือ Melody Maker Beat Contest เราส่งเทปสาธิตพร้อมรูปถ่ายในสวนหลังบ้านของ Mike สมาชิกทุกคนใส่เสื้อคอแถบกับเนกไทถักสีน้ำเงินจาก Cecil Gee
เทปกับเนกไทดูจะได้ผล เพราะเราได้รับเลือก แต่รอบของ Melody Maker ดันจัดคืนเดียวกับรอบชิง Country Club เราเจรจาขอขึ้นเล่นเป็นวงแรก ซึ่งเป็นช่วงเลวร้ายที่สุด ป้ายชื่อวงยังสะกดเป็น “Pink Flyod” ด้วย แต่คงไม่ได้เปลี่ยนผลลัพธ์อะไร
ช่วงเวลาหลังจากเราถูกยกให้ St Louis Union ซึ่งต่อมาชนะการแข่งขันระดับประเทศ พอเล่นเสร็จ เรารีบไป Country Club แต่ไปถึงช้าเกินไปและถูกตัดสิทธิ์จากตำแหน่งชนะเลิศ วง Saracens จึงรับเกียรติและโอกาสทางอาชีพไป ส่วนเราได้รับประสบการณ์อันมีค่าเกี่ยวกับการจัดตารางเวลา
Bob Klose ออกจากวงในฤดูร้อนปี 1965 ตามคำสั่งของทั้งพ่อและอาจารย์ เขายังแอบกลับมาเล่นกับเราบางครั้ง แม้เรากำลังสูญเสียนักดนตรีซึ่งเก่งที่สุดในวง แต่พวกเรากลับไม่รู้สึกว่าเป็นปัญหาใหญ่ ความสามารถในการคาดการณ์เช่นนี้—หรืออาจเรียกว่าการขาดจินตนาการโดยสิ้นเชิง—จะกลายเป็นลักษณะประจำของพวกเรา
ผมกำลังจะเริ่มฝึกงานหนึ่งปีกับ Frank Rutter พ่อของลินดี ที่สำนักงานใกล้ Guildford ผมต้องขอบคุณโรเจอร์ที่ช่วยติวคณิตศาสตร์โครงสร้างจนผ่านการสอบแก้ตัว ส่วนโรเจอร์ถูกสั่งให้เรียนซ้ำหนึ่งปีและออกไปหาประสบการณ์ทำงาน ทั้งที่ผู้ตรวจสอบภายนอกชมผลงานของเขา
อาจารย์คงทนต่อสีหน้าดูแคลนและการไม่เข้าเรียนของเขามานานพอ การตัดสินใจนี้อาจเป็นการแก้แค้น หรืออาจเพียงต้องการพักจากโรเจอร์สักปี
Frank เป็นสถาปนิกภาคปฏิบัติที่ดี และสนใจแนวคิดสมัยใหม่ เขาเพิ่งทำมหาวิทยาลัยใน Sierra Leone เสร็จและกำลังเริ่มโครงการมหาวิทยาลัยใน British Guiana ผมเข้าไปช่วยงานในตำแหน่งต่ำที่สุดเท่าที่จะต่ำได้ ประสบการณ์นั้นทำให้ตระหนักว่าเรียนสถาปัตยกรรมมาสามปี แต่ยังไม่รู้เลยว่าจะเปลี่ยนเส้นบนกระดาษให้กลายเป็นอาคารจริงได้อย่างไร เป็นการกระทบความมั่นใจพอสมควร
ผมพักอยู่ที่บ้านของครอบครัว Rutter ใน Thursley บ้านใหญ่พอจะรองรับสำนักงาน สมาชิกครอบครัว และแขก สนามกว้างจนเราเล่นโครเกต์ช่วงพักกลางวันได้อย่างมีอารยธรรม ต่อมา Frank ขายบ้านหลังนี้ให้ Roger Taylor มือกลองของ Queen ซึ่งเป็นเรื่องบังเอิญที่เรียบร้อยดี
ตลอดฤดูใบไม้ร่วงเรายังคงแสดงโดยใช้ชื่อ Tea Set แต่เริ่มมีชื่อสำรองซึ่งซิดคิดขึ้น ชื่อนี้เกิดจากเหตุฉุกเฉิน เราไปเล่นที่ฐานทัพอากาศแห่งหนึ่ง น่าจะเป็น Northolt แล้วพบว่ามีวงอีกวงชื่อ Tea Set ถูกจองมาในงานเดียวกัน
เราจึงต้องคิดชื่อใหม่อย่างรวดเร็ว ซิดเสนอ “The Pink Floyd Sound” โดยนำชื่อของนักดนตรีบลูส์สองคน Pink Anderson กับ Floyd Council มารวมกัน พวกเราอาจเคยเห็นชื่อทั้งคู่บนแผ่นบลูส์นำเข้า แต่ไม่ได้คุ้นเคยเป็นพิเศษ ความคิดเป็นของซิดอย่างแท้จริง
แล้วชื่อนั้นก็ติดอยู่กับเรา
น่าประหลาดที่การตัดสินใจเร่งด่วนสามารถกลายเป็นสิ่งถาวรและสร้างผลกระทบไปอีกหลายสิบปี Rolling Stones ได้ชื่อจากเหตุการณ์คล้ายกัน เมื่อ Brian Jones ต้องตอบชื่อวงแก่ Jazz News แล้วเห็นเพลง “Rollin’ Stone Blues” บนปกแผ่นของ Muddy Waters
จากวินาทีแบบนั้นสามารถเกิดสินค้า การเล่นคำ และความหมายเชื่อมโยงได้หลายทศวรรษ ในกรณีของเรา คำว่า Pink กับ Floyd เมื่อวางติดกันมีความเป็นนามธรรมและให้ความรู้สึกคล้ายไซเคเดลิกอย่างเหมาะเจาะ โชคดีกว่าชื่อประเภท Howlin’ Crawlin’ King Snakes อยู่มาก
บางครั้งเราออกไปเล่นนอกลอนดอนและได้รับเงินจริง เราเล่นที่คฤหาสน์ High Pines ใน Esher และในเดือนตุลาคม 1965 ไปเล่นงานวันเกิดอายุยี่สิบเอ็ดของ Libby January แฟนของสตอร์ม กับ Rosie น้องสาวฝาแฝด ที่เคมบริดจ์
ผู้ร่วมแสดงมี Jokers Wild ซึ่งมีเดวิด กิลมอร์อยู่ในวง และนักร้องโฟล์กหนุ่มชื่อ Paul Simon แขกของฝ่ายพ่อแม่สวมสูทกับชุดราตรี ขณะที่เพื่อนนักศึกษาของฝาแฝดแต่งตัวหลวม ๆ คล้ายฮิปปียุคแรกและต้องการดนตรีเสียงดัง งานเลี้ยงจึงเป็นภาพชัดเจนของช่องว่างระหว่างคนสองรุ่น
ไม่นานหลังจากนั้น พ่อของ Libby ซึ่งไม่ชอบสตอร์มถึงกับเสนอเช็คเปล่าให้เขาแลกกับการหายไปจากชีวิตลูกสาวอย่างถาวร
จุดเปลี่ยนสำคัญอีกครั้งมาถึงเมื่อเราได้เล่นที่ Marquee ในเดือนมีนาคม 1966 ก่อนหน้านั้นชื่อเสียงของเรามาจากซิดในฐานะนักร้องนำ รวมถึงความเกี่ยวข้องกับการทดลองแสงและเสียงที่ Hornsey College เรามีเพลงของตัวเองไม่เกินสี่หรือห้าเพลง ส่วนใหญ่บันทึกไว้ในเทปสาธิตจาก Broadhurst Gardens
งานที่อาจทำให้คนเริ่มได้ยินชื่อเราคืองานรื่นเริงของ Essex University เราอยู่ในรายการเดียวกับ Swinging Blue Jeans ซึ่งมาจริง และ Marianne Faithfull ซึ่งจะมาหากลับจากฮอลแลนด์ทัน ตอนนั้นเรายังใช้ชื่อ Tea Set และเล่นเพลงอย่าง “Long Tall Texan” ด้วยกีตาร์อะคูสติก แต่มีคนจัดภาพสไลด์น้ำมันกับภาพยนตร์ฉายประกอบ จึงดูเหมือนวงกำลังค่อย ๆ เปลี่ยนผ่านเข้าสู่ไซเคเดเลียโดยไม่รู้ตัว
เรามองงานที่ Marquee ว่าเป็นโอกาสเจาะเข้าสู่วงจรคลับ แต่เมื่อไปถึงจึงพบว่าไม่ใช่คืนแสดงปกติ เป็นงานส่วนตัวชื่อ The Trip จัดบ่ายวันอาทิตย์ ไม่มีลูกค้าประจำของ Marquee คนใดคิดจะมา
สำหรับผม งานนั้นประหลาดมาก เราคุ้นกับงานปาร์ตี้อาร์แอนด์บีซึ่งเก็บค่าผ่านประตูเป็นถังเบียร์ จู่ ๆ เรากำลังเล่นในสิ่งที่เรียกว่า “แฮปเพนนิง” และถูกสนับสนุนให้ขยายท่อนดนตรีให้ยาวขึ้น ท่อนเดี่ยวที่เราเคยใช้เพียงเพื่อถ่วงเวลาใน Countdown Club กลับกลายเป็นสิ่งที่ผู้ชมกลุ่มนี้ต้องการ
ผู้จัดเชิญเรากลับไปเล่นงานบ่ายวันอาทิตย์ลักษณะเดียวกัน ซึ่งต่อมาเรียกว่า Spontaneous Underground เรื่องนี้มีความสำคัญมาก เพราะหากไม่มีงานเหล่านั้น เราคงไม่ได้พบ Peter Jenner
Peter เพิ่งจบจาก Cambridge และกำลังทำงานที่ London School of Economics สอนสังคมวิทยากับเศรษฐศาสตร์แก่ผู้ทำงานสังคมสงเคราะห์ เขายังร่วมทำค่ายเพลงชื่อ DNA ซึ่งตั้งใจเปิดรับทุกสิ่งที่เป็นแนวหน้า ไม่ว่าจะเป็นแจ๊ซ โฟล์ก คลาสสิก หรือป๊อป
วันอาทิตย์หนึ่ง ขณะกำลังตรวจงานนักศึกษา เขารู้สึกว่าต้องออกไปสูดอากาศ จึงเดินจาก LSE ไป Marquee และเห็นพวกเราเล่นอยู่ เขาฟังวงซึ่งโดยพื้นฐานยังเล่นอาร์แอนด์บีอย่าง “Louie Louie” กับ “Dust My Broom” แต่แทนที่ซิดจะเล่นกีตาร์เดี่ยวตามแบบทั่วไป เขากลับใช้ Binson Echorec สร้างเสียงสะท้อนและป้อนกลับประหลาด ๆ ริกเล่นคอร์ดยาวซึ่งเคลื่อนเปลี่ยนรูปไปเรื่อย ๆ ส่วนผมใช้ไม้หัวนุ่มตีกลอง
สิ่งที่พวกเราทำเพราะความเคยชิน ความจำเป็น หรือไม่รู้ว่าจะเล่นอะไรต่อ Peter กลับได้ยินเป็นดนตรีแนวหน้า และตัดสินใจทันทีว่านี่คือวงป๊อปที่เขาตามหา
เขาขอที่ติดต่อและไปหาเราที่ Stanhope Gardens แต่เป็นช่วงปิดภาคเรียน ทุกคนออกไปพักร้อน เหลือโรเจอร์เป็นคนเปิดประตู พวกเขาตกลงกันเพียงว่าจะคุยอีกครั้งในเดือนกันยายน สำหรับ Peter ค่ายเพลงเป็นโครงการเล่น ๆ เขาจึงไม่รีบร้อน ส่วนโรเจอร์อย่างน้อยก็ไม่ได้ไล่เขากลับไป นั่นถือเป็นจุดเริ่มต้นที่มีความหวัง
ตอน Peter มาหา ผมกำลังเดินทางไปอเมริกาครั้งแรกด้วยงบประมาณจำกัด การเดินทางถูกอธิบายว่าเป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาสถาปัตยกรรม เพื่อไปดูอาคารสำคัญ ไม่ใช่การแสวงบุญทางดนตรี ลินดีอยู่ที่นิวยอร์กเพื่อฝึกเต้นกับ Martha Graham Dance Company จึงเป็นเหตุผลเพิ่มเติมที่ดีมาก
ผมบินด้วย PanAm 707 ใช้เวลาสองสัปดาห์ในนิวยอร์ก ไปดู Guggenheim, Museum of Modern Art และ Lever Building แต่ก็ได้ดูดนตรีด้วย ผมเห็น The Fugs และไปฟัง Mose Allison กับ Thelonious Monk ที่ Village Vanguard รวมถึงคลับแจ๊ซอื่น ๆ ใน Greenwich Village
ผมใช้เวลาไม่น้อยในร้านแผ่นเสียง เพลงจำนวนมากยังไม่มีการนำเข้าอังกฤษ และปกแผ่นอเมริกันทำจากกระดาษแข็งหนา ดูหรูหรากว่าปกอังกฤษอันบอบบางมาก จึงเป็นของล้ำค่าสำหรับคนรักแผ่นเสียง
ลินดีกับผมซื้อตั๋วรถ Greyhound ราคาเก้าสิบเก้าดอลลาร์ ใช้เดินทางได้ไม่จำกัดสามเดือน แล้วนั่งรถข้ามประเทศสามพันไมล์ไปทางตะวันตก ระหว่างทางเรารู้จักคู่แต่งงานใหม่ชาวอเมริกัน ฝ่ายชายกำลังจะถูกส่งไปเวียดนาม ในปี 1966 เรื่องนี้ยังไม่ได้มีความหมายต่อเรามากเท่าที่ควร ความสำคัญของมันเพิ่งตามมาถึงผมภายหลัง และบางครั้งผมยังสงสัยว่าเขารอดกลับมาหรือไม่
ซานฟรานซิสโกในเวลานั้นยังไม่ใช่เมืองหลวงแห่ง Summer of Love ส่วน Haight-Ashbury ยังเป็นเพียงสี่แยก เมืองสนใจการพานักท่องเที่ยวไป Alcatraz และอาหารทะเลมากกว่าวัฒนธรรมฮิปปี
จากซานฟรานซิสโก เรานั่งรถไป Lexington รัฐ Kentucky พบ Don McGarry เพื่อนจากโพลี กับ Deirdre แฟนสาว Don ซื้อ Cadillac ปลายทศวรรษ 1950 ซึ่งระบบเบรกไม่น่าเชื่อถือ การขับผ่านภูเขาจึงน่าตื่นเต้นกว่าที่จำเป็น
เราขับลงไป Mexico City โดยแวะดูสถาปัตยกรรมเป็นครั้งคราว จากนั้นพักที่ Acapulco ซึ่งอยู่นอกฤดูท่องเที่ยว ห้องพักราคาเพียงคืนละหนึ่งดอลลาร์ หลังการเดินทางอันยาวนานกลับ Lexington ผมจึงย้อนสู่นิวยอร์กและบินกลับอังกฤษ
ตลอดการเดินทาง ผมแทบไม่ได้คิดถึง The Pink Floyd Sound ผมยังคาดว่าเมื่อถึงเดือนกันยายนจะกลับไปใช้ชีวิตนักศึกษา ทำแบบก่อสร้าง เข้าเรียน และดำเนินไปบนสายพานของการศึกษาเช่นเดิม
แต่ในนิวยอร์ก ผมพบหนังสือพิมพ์ East Village Other ฉบับหนึ่ง ภายในมีรายงานจากลอนดอนกล่าวถึงวงหน้าใหม่ และมีชื่อ The Pink Floyd Sound รวมอยู่ด้วย
การเห็นชื่อวงของตัวเองในหนังสือพิมพ์ซึ่งอยู่ไกลจากบ้านหลายพันไมล์ ทำให้ผมมองสิ่งที่พวกเรากำลังทำต่างออกไปเป็นครั้งแรก
ด้วยความเชื่ออย่างไร้เดียงสาว่าสิ่งที่ลงในหนังสือพิมพ์ย่อมเป็นความจริง ผมเริ่มตระหนักว่าวงนี้อาจมีศักยภาพมากกว่าการเป็นข้ออ้างให้เพื่อนกลุ่มหนึ่งหลีกเลี่ยงการทำการบ้าน เล่นเพลงซ้ำ ๆ และใช้เงินทุนการศึกษาไปกับแกง กีตาร์ และกางเกงลายตาราง
บางทีพวกเราอาจกำลังสร้างบางสิ่งขึ้นมาจริง ๆ
แน่นอนว่าในเวลานั้นยังไม่มีใครรู้ว่าสิ่งนั้นจะกลายเป็นอะไร และจากประสบการณ์ที่ผ่านมา ผมคิดว่าการที่พวกเราไม่รู้ อาจเป็นข้อได้เปรียบสำคัญที่สุดของเราก็ได้
