.jpg)
Eurythmics: เลิกราในชีวิต แต่ทางดนตรียังเป็นคู่คิด
การเลิกรากันโดยทั่วไปมีขั้นตอนมาตรฐานอยู่ไม่กี่อย่าง คุณคืนเสื้อกันหนาวให้อีกฝ่าย ลบหมายเลขโทรศัพท์ ย้ายร้านกาแฟประจำ และใช้เวลาหลายเดือนพูดกับเพื่อนว่า “จริง ๆ เราจบกันด้วยดี” จนเพื่อนเริ่มสงสัยว่าเหตุใดคนที่จบกันด้วยดีจึงต้องพูดประโยคนี้สัปดาห์ละห้าครั้ง
Annie Lennox กับ Dave Stewart เลือกวิธีที่แตกต่างออกไปเล็กน้อย หลังจากเลิกเป็นคนรักกัน พวกเขาตัดสินใจตั้งวงดนตรีร่วมกัน ซื้อเครื่องบันทึกเสียงมือสอง และสร้างเพลงป๊อปเกี่ยวกับความเจ็บปวด ความระแวง และความสัมพันธ์ที่ไม่น่าไว้วางใจ จากนั้นก็ขายเพลงเหล่านั้นได้หลายสิบล้านแผ่น
นี่อาจไม่ใช่วิธีที่นักบำบัดคู่รักแนะนำ แต่สำหรับ Eurythmics มันได้ผลอย่างน่าตกใจ
คนส่วนใหญ่รู้จักพวกเขาจาก “Sweet Dreams (Are Made of This)” เพลงที่เปิดมาราวกับมีตู้เย็นอุตสาหกรรมเริ่มเดินเครื่องอยู่ในห้องใต้ดิน จังหวะสังเคราะห์เคลื่อนเข้ามาอย่างไร้ความปรานี ก่อนที่เสียงของ Annie Lennox จะประกาศว่า ทุกคนกำลังมองหาอะไรบางอย่าง บางคนต้องการใช้คุณ บางคนต้องการถูกใช้ และบางคนอาจเพียงลืมกินมื้อเช้า แต่เพลงไม่ได้กล่าวถึงความเป็นไปได้ข้อสุดท้าย
ในมิวสิกวิดีโอ Lennox ปรากฏตัวด้วยผมสั้นสีส้ม ใบหน้าเรียบเฉย และชุดสูทที่ทำให้ผู้ชายเกือบทุกคนในสำนักงานประกันภัยดูแต่งตัวไม่เรียบร้อยขึ้นมาทันที เธอไม่ได้มองกล้องแบบนักร้องหญิงที่กำลังขอให้ผู้ชมรัก เธอมองเหมือนผู้จัดการธนาคารที่เพิ่งตรวจพบว่าคุณกรอกเอกสารกู้เงินไม่ครบ และจะปล่อยให้คุณนั่งสำนึกผิดอยู่ตรงนั้นสักครู่
ภาพดังกล่าวทำให้ Eurythmics แตกต่างจากศิลปินป๊อปจำนวนมากในยุค 1980 ซึ่งเป็นยุคที่ทรงผมดูเหมือนต้องได้รับอนุญาตจากฝ่ายควบคุมการบินก่อนออกจากบ้าน Lennox ไม่ได้พยายามทำตัวน่ารัก ไม่ได้ยิ้มเพื่อให้ใครสบายใจ และไม่ได้แสดงความเป็นหญิงตามแบบที่วงการบันเทิงเคยกำหนดไว้ เธอดูทั้งสง่างาม เย็นชา เปราะบาง และพร้อมจะพาคุณไปสอบสวนในห้องที่ไม่มีหน้าต่าง
ก่อนหน้าที่โลกจะรู้จักเธอในลักษณะนี้ Annie Lennox เป็นเด็กหญิงจาก Aberdeen ประเทศสกอตแลนด์ เกิดในปี 1954 และได้รับการฝึกดนตรีอย่างจริงจัง เธอเรียนเปียโน ฟลูต และดนตรีคลาสสิก ซึ่งเป็นการเตรียมตัวที่ดีสำหรับอาชีพนักดนตรี เพราะอย่างน้อยคุณจะรู้ว่าความทุกข์ทรมานสามารถเขียนลงบนบรรทัดห้าเส้นได้
เธอเข้าเรียนที่ Royal Academy of Music ในลอนดอน แต่ชีวิตนักศึกษาดนตรีไม่ได้เปลี่ยนเธอให้เป็นนักฟลูตในวงออร์เคสตราอย่างที่อาจคาดหวัง ตรงกันข้าม เธอเริ่มมองหาสิ่งที่มีชีวิตชีวา แปลกประหลาด และอาจส่งเสียงดังพอจะทำให้เพื่อนบ้านเขียนจดหมายร้องเรียน
Dave Stewart เกิดที่ Sunderland ในปี 1952 เขาเป็นนักกีตาร์ นักแต่งเพลง และมนุษย์ประเภทที่มองเครื่องบันทึกเสียงแล้วคิดว่า “เราน่าจะถอดมันออกเป็นชิ้น ๆ ดูว่ามันทำอะไรได้อีก” ขณะที่ Lennox มีพื้นฐานแบบนักดนตรีคลาสสิก Stewart มีสัญชาตญาณแบบนักประดิษฐ์ซึ่งไม่ค่อยสนใจคู่มือการใช้งาน เขาไม่ได้ถามเพียงว่าเพลงควรมีคอร์ดอะไร แต่ถามว่าเพลงควรฟังเหมือนเมืองร้าง เครื่องยนต์ หรือฝันร้ายที่ตกแต่งอย่างมีรสนิยมได้หรือไม่
ทั้งคู่พบกันในลอนดอนช่วงกลางทศวรรษ 1970 และกลายเป็นทั้งคู่รักและเพื่อนร่วมงาน ซึ่งฟังดูประหยัดเวลา แต่โดยทั่วไปทำให้การประชุมเรื่องงานมีความซับซ้อนขึ้นมาก พวกเขาร่วมงานในวง The Tourists วงป๊อปนิวเวฟที่ประสบความสำเร็จจากเพลง “I Only Want to Be with You” ซึ่งเดิมโด่งดังจาก Dusty Springfield
ชื่อเพลงอาจฟังโรแมนติก แต่ประวัติศาสตร์ได้พิสูจน์ว่า การร้องว่า “ฉันเพียงอยากอยู่กับคุณ” ต่อหน้าผู้ชมจำนวนมากไม่ได้รับประกันว่าผู้ร้องทั้งสองจะยังอยากอยู่ในห้องเดียวกันเมื่อทัวร์จบลง
The Tourists ยุบวงในปี 1980 และความสัมพันธ์ของ Lennox กับ Stewart ก็สิ้นสุดลงในช่วงใกล้เคียงกัน สำหรับคนทั่วไป นี่น่าจะเป็นสัญญาณให้แยกย้ายกันไปใช้ชีวิตใหม่ แต่ทั้งสองกลับพบว่า แม้จะไม่เหมาะจะเป็นคู่รัก พวกเขายังเหมาะอย่างยิ่งที่จะสร้างเพลงร่วมกัน บางทีการไม่ต้องแสร้งทำเป็นมีความสุขอาจช่วยประหยัดพลังงานที่จำเป็นสำหรับการแต่งเพลงได้มาก
พวกเขาตั้งชื่อโครงการใหม่ว่า Eurythmics ซึ่งมาจากคำที่เกี่ยวข้องกับการเรียนรู้จังหวะและการเคลื่อนไหว เป็นชื่อที่ฟังดูคล้ายวิชาเลือกในโรงเรียนซึ่งเด็กทุกคนพยายามหลีกเลี่ยง แต่ก็เหมาะกับวงที่สนใจการผสมผสานร่างกาย อารมณ์ และเครื่องจักรเข้าด้วยกัน
อัลบั้มแรก In the Garden ออกในปี 1981 บันทึกเสียงในเยอรมนี และมีนักดนตรีจากแวดวง krautrock กับ post-punk มาร่วมงานหลายคน นี่เป็นข้อเท็จจริงที่ฟังดูดีมากเมื่อเล่าย้อนหลัง เพราะคำว่า “บันทึกเสียงในเยอรมนีกับสมาชิกวงทดลองระดับตำนาน” ทำให้ทุกสิ่งดูสำคัญ แต่ในเวลานั้น อัลบั้มไม่ได้ขายดี และ Eurythmics แทบไม่สามารถเลี้ยงตัวเองได้
ทั้งคู่เดินทางด้วยรถยนต์เก่า เล่นตามสถานที่เล็ก ๆ และพยายามอธิบายให้ค่ายเพลงฟังว่าพวกเขากำลังทำอะไรอยู่ ซึ่งเป็นงานยาก เพราะค่ายเพลงมักต้องการคำตอบประเภท “เหมือนวงที่กำลังดัง แต่ราคาถูกกว่า” ขณะที่ Eurythmics กำลังสร้างดนตรีที่ฟังเหมือนความวิตกกังวลได้รับเครื่องสังเคราะห์เสียงเป็นของขวัญวันเกิด
หลังจากความล้มเหลวของอัลบั้มแรก พวกเขาไม่ได้ตัดสินใจทำเพลงให้ง่ายหรือปลอดภัยขึ้น แต่ยืมเงินประมาณ 5,000 ปอนด์ ซื้ออุปกรณ์มือสอง และตั้งสตูดิโอแปดแทร็กเล็ก ๆ อยู่เหนือร้านทำกรอบรูปในย่าน Chalk Farm
ผมชอบรายละเอียดเรื่องร้านทำกรอบรูปเป็นพิเศษ เพราะมันทำให้กำเนิดของเพลงป๊อประดับโลกดูเหมือนเกิดขึ้นระหว่างชายคนหนึ่งกำลังตัดกระจกกับหญิงอีกคนกำลังเลือกว่า ภาพสุนัขของเธอควรใช้กรอบไม้โอ๊กหรือไม้สน
ในห้องเล็ก ๆ นั้น Stewart ทดลองกับเครื่องตีกลองและซินธิไซเซอร์ ส่วน Lennox เขียนทำนองและเนื้อร้องที่ไม่ได้พยายามปกปิดความสิ้นหวังมากนัก คืนหนึ่ง Stewart พบลำดับเสียงสังเคราะห์ที่หมุนซ้ำอย่างสะกดจิต Lennox ได้ยินแล้วเริ่มเล่นทำนองอีกส่วนทับลงไป จากนั้นคำว่า “Sweet dreams are made of this” ก็ปรากฏขึ้น
เพลงไม่ได้เกิดจากสูตรสำเร็จของบริษัท ไม่ได้บันทึกในสตูดิโอหรู และไม่มีใครในห้องเสนอให้เพิ่มนักแซ็กโซโฟนเพราะ “ตลาดกำลังต้องการความเซ็กซี่” มันถูกสร้างขึ้นด้วยอุปกรณ์ราคาถูก ความดื้อ และความรู้สึกว่าทั้งสองอาจไม่มีอะไรเหลือให้เสียมากนัก
เมื่อออกเป็นซิงเกิลในปี 1983 “Sweet Dreams” ขึ้นอันดับหนึ่งในสหรัฐอเมริกา และทำให้ Eurythmics กลายเป็นชื่อระดับโลก อุตสาหกรรมเพลงซึ่งก่อนหน้านี้ไม่แน่ใจว่าจะทำอย่างไรกับพวกเขา เริ่มแสดงพฤติกรรมแบบญาติที่ไม่เคยโทรหา แต่ปรากฏตัวทันทีหลังคุณถูกลอตเตอรี่
ความสำเร็จครั้งนี้อาจทำให้วงอื่นใช้เวลาสิบปีผลิตเพลงเดิมซ้ำโดยเปลี่ยนชื่อ แต่ Eurythmics ไม่ได้สนใจจะอยู่ในกล่องเดิมนานนัก อัลบั้ม Touch ซึ่งออกในปีเดียวกัน ขยายโลกของพวกเขาให้ละเอียดและโรแมนติกขึ้น “Here Comes the Rain Again” ใช้เครื่องสายจริงกับอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ จนฟังเหมือนฝนตกในเมืองที่ทุกคนแต่งตัวดีกว่าคุณ ส่วน “Who’s That Girl?” เล่นกับความหึงหวง การปลอมตัว และคำถามว่าใครกำลังเป็นใคร ซึ่งในกรณีของ Lennox อาจตอบได้หลายอย่างภายในมิวสิกวิดีโอเดียว
ต่อมา พวกเขาทำเพลงประกอบภาพยนตร์ 1984 จากนวนิยายของ George Orwell ผลงานนี้มืด อึดอัด และเต็มไปด้วยเสียงแบบอุตสาหกรรม เหมาะกับเรื่องราวของรัฐเผด็จการที่เฝ้ามองประชาชนตลอดเวลา หรืออย่างน้อยก็เหมาะกับสิ่งที่โทรศัพท์ของเราทำในปัจจุบันโดยแลกกับคูปองส่วนลดร้านกาแฟ
จากนั้น ในปี 1985 ทั้งคู่เปลี่ยนทิศทางอีกครั้ง อัลบั้ม Be Yourself Tonight นำกีตาร์ วงดนตรีเต็มรูปแบบ โซล และอาร์แอนด์บีเข้ามาแทนที่ความเย็นของซินธิไซเซอร์ เพลง “Would I Lie to You?” พุ่งออกมาด้วยแรงของคนที่ถามคำถามนี้ทั้งที่ทุกฝ่ายรู้คำตอบอยู่แล้ว
“There Must Be an Angel (Playing with My Heart)” มี Stevie Wonder เล่นฮาร์โมนิกา ซึ่งเป็นวิธีหนึ่งในการรับรองคุณภาพเพลงที่มีประสิทธิภาพกว่าการติดสติกเกอร์ห้าดาวบนปก ส่วน “Sisters Are Doin’ It for Themselves” ทำให้ Lennox ร้องคู่กับ Aretha Franklin นักร้องที่สามารถทำให้คำสั่งซื้ออาหารกลางวันฟังเหมือนพันธสัญญาแห่งอารยธรรมมนุษย์
การที่ Eurythmics ยืนเคียงข้าง Stevie Wonder และ Aretha Franklin ได้อย่างน่าเชื่อถือพิสูจน์ว่า วงไม่เคยมีหัวใจเป็นเครื่องจักรจริง ๆ เครื่องตีกลองและซินธิไซเซอร์เป็นเพียงเสื้อผ้าที่พวกเขาสวม สิ่งที่อยู่ข้างในคือโซล ความโกรธ ความเปราะบาง และเสียงของ Lennox ซึ่งสามารถเปลี่ยนจากกระซิบเป็นคำพิพากษาได้ภายในไม่กี่วินาที
อัลบั้ม Revenge ปี 1986 ทำให้พวกเขากลายเป็นวงร็อกขนาดใหญ่ “Missionary Man” หนักและหยาบขึ้นจนคว้ารางวัลแกรมมี่ ส่วน “Thorn in My Side” เป็นเพลงเกี่ยวกับคนที่สร้างความรำคาญอย่างต่อเนื่อง ซึ่งน่าจะทำให้มันเป็นเพลงประจำตัวของทุกครอบครัวในช่วงเทศกาล
พวกเขาออกทัวร์ในสนามกีฬา มีวงแบ็กอัปเต็มรูปแบบ และดูเหมือนจะห่างไกลจากสตูดิโอเหนือร้านทำกรอบรูปอย่างสิ้นเชิง แต่แทนที่จะดำเนินไปในทิศทางใหญ่โตต่อไป อัลบั้ม Savage ปี 1987 กลับเย็น แปลก และทดลองอีกครั้ง Lennox ใช้มิวสิกวิดีโอสำรวจบุคลิกหลายแบบ ตั้งแต่แม่บ้านผู้เรียบร้อยไปจนถึงหญิงที่ดูพร้อมจะทำลายบ้านทั้งหลังแล้วส่งใบแจ้งหนี้ให้เจ้าของเดิม
We Too Are One ในปี 1989 ขึ้นอันดับหนึ่งในอังกฤษ แต่หลังจากทำงานร่วมกันอย่างเข้มข้นมานานเกือบทศวรรษ ทั้งคู่ก็หยุดพัก ไม่มีการแถลงข่าวว่าพวกเขาเกลียดกัน ไม่มีใครโยนโทรทัศน์ออกจากหน้าต่างโรงแรม อย่างน้อยก็ไม่มีหลักฐานที่จำเป็นต้องบันทึก พวกเขาเพียงเหนื่อย และต้องการพื้นที่ซึ่งเป็นคำที่ผู้ใหญ่ใช้เมื่อไม่อยากอธิบายทุกอย่างให้คนแปลกหน้าฟัง
Annie Lennox เริ่มงานเดี่ยวด้วยอัลบั้ม Diva ในปี 1992 และประสบความสำเร็จอย่างมาก เพลงอย่าง “Why” และ “Walking on Broken Glass” แสดงว่าเธอไม่จำเป็นต้องมีโลโก้ Eurythmics อยู่ข้างชื่อเพื่อทำให้ผู้ฟังรู้สึกว่าชีวิตรักของตนเป็นโศกนาฏกรรมที่ควรมีวงเครื่องสายประกอบ
เธอยังทำงานรณรงค์ด้าน HIV/AIDS สิทธิสตรี และมนุษยธรรมอย่างจริงจัง ขณะที่ Dave Stewart กลายเป็นโปรดิวเซอร์ นักแต่งเพลง และผู้ร่วมงานกับศิลปินมากมาย รวมถึง Tom Petty, Mick Jagger และ Ringo Starr เขาดูเหมือนคนที่ไม่สามารถเดินผ่านห้องอัดเสียงโดยไม่เริ่มโครงการใหม่ และอาจมองการพักผ่อนเป็นอาการที่ต้องได้รับการรักษา
ในปี 1999 ทั้งคู่กลับมารวมตัวทำอัลบั้ม Peace มีเพลง “I Saved the World Today” ซึ่งเป็นชื่อเพลงที่เหมาะกับคนทำงานทั่วไปตอนห้าโมงเย็น หลังจากตอบอีเมลสามฉบับและนำขยะออกไปทิ้ง การกลับมาครั้งนี้เชื่อมโยงกับกิจกรรมเพื่อสันติภาพและสิทธิมนุษยชน แต่ไม่ได้หมายความว่าพวกเขาจะกลับมาใช้ชีวิตแบบวงดนตรีถาวรอีกครั้ง
ต่อจากนั้น Lennox กับ Stewart ปรากฏตัวร่วมกันเป็นครั้งคราว คล้ายญาติที่เข้ากันได้ดีในงานแต่งงาน ตราบใดที่ไม่มีใครเสนอให้พวกเขาเช่าบ้านอยู่ด้วยกัน พวกเขาได้รับการยกย่องจาก BRIT Awards เข้าสู่ Songwriters Hall of Fame และในปี 2022 ได้รับการบรรจุชื่อใน Rock & Roll Hall of Fame
ในพิธีนั้น พวกเขาขึ้นเล่น “Would I Lie to You?,” “Missionary Man” และ “Sweet Dreams” เพลงที่เคยถือกำเนิดจากเครื่องมือมือสองและเงินยืมในห้องเล็ก ๆ เหนือร้านทำกรอบรูป บัดนี้กลายเป็นผลงานของศิลปินระดับหอเกียรติยศ หนึ่งปีต่อมา “Sweet Dreams” ยังได้รับเลือกเข้าสู่ National Recording Registry ของสหรัฐอเมริกา เท่ากับว่ารัฐบาลอเมริกันเห็นพ้องว่าเสียงซินธิไซเซอร์ซึ่งครั้งหนึ่งทำให้ผู้บริหารค่ายเพลงสับสน สมควรได้รับการอนุรักษ์ไว้เป็นมรดกทางวัฒนธรรม
ณ ปี 2026 ยังไม่มีการประกาศอัลบั้มหรือทัวร์ใหม่ของ Eurythmics อย่างเป็นทางการ Lennox ยังไม่ได้ประกาศเกษียณ แต่ไม่สนใจการทัวร์ยาว ๆ อีกต่อไป เธอเลือกปรากฏตัวในงานที่สัมพันธ์กับประเด็นซึ่งเธอให้ความสำคัญ ส่วน Stewart ยังคงแต่งเพลง ผลิตงาน และนำเพลงของ Eurythmics ไปแสดงในโครงการของตน
ดังนั้น Eurythmics จึงไม่ได้ยุบวงอย่างเด็ดขาด และก็ไม่ได้กลับมาอย่างแท้จริง พวกเขาอยู่ในสถานะคล้ายร้านอาหารที่ยังมีป้ายแขวนอยู่ แต่เปิดเฉพาะวันที่เจ้าของรู้สึกอยากทำอาหาร ซึ่งอาจเป็นสถานะที่สง่างามที่สุดสำหรับวงดนตรีซึ่งไม่เคยชอบทำตามตารางของคนอื่นอยู่แล้ว
มรดกของ Eurythmics ไม่ได้อยู่เพียงในริฟฟ์ซินธิไซเซอร์ของ “Sweet Dreams” หรือผมสีส้มของ Annie Lennox แต่อยู่ในสิ่งที่เธอกับ Dave Stewart ทำกับความสัมพันธ์ของตน พวกเขานำความผิดหวัง ความหึงหวง ความเปราะบาง และความทรงจำของความรักที่จบลงแล้วมาใช้เป็นวัสดุสร้างงาน แทนที่จะใช้มันเขียนข้อความยาวสามหน้าส่งให้อีกฝ่ายตอนตีสอง
พวกเขาพิสูจน์ว่าเครื่องจักรสามารถมีหัวใจได้ และหัวใจก็สามารถทำงานอย่างเป็นระบบราวกับเครื่องจักร ความเย็นกับความร้อน ความเป็นชายกับความเป็นหญิง ความรักกับความไม่ไว้วางใจ ไม่จำเป็นต้องแยกออกจากกันเสมอไป บางครั้งสิ่งตรงข้ามเหล่านี้สามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างงดงาม อย่างน้อยก็ภายในเพลงยาวสามนาทีครึ่ง
ส่วนในชีวิตจริง การทำให้มันอยู่ร่วมกันได้นานกว่านั้นอาจต้องใช้ซินธิไซเซอร์ เงินยืม 5,000 ปอนด์ และความสามารถอันหาได้ยากในการเลิกกับใครสักคนโดยไม่เลิกฟังว่าเขากำลังเล่นคอร์ดอะไร
