Robert Johnson by Dave Marsh

 

100 ปีของ Robert Johnson

Dave Marsh (R.I.P.)

------------

มีคนถามผมว่า Robert Johnson เคยขึ้นไปถึง Chicago หรือเปล่า ผมลองไล่หาข้อเท็จจริงจากแหล่งต่าง ๆ อยู่พักหนึ่ง แล้วก็ฉุกคิดขึ้นมาว่า ต่อให้หาเจอ สิ่งที่ผมได้ก็คงเป็นเพียง “เรื่องเล่าฉบับของใครสักคน” เท่านั้น เพราะความจริงของเรื่องนี้ซับซ้อนกว่าฉบับของใครคนใดคนหนึ่งมาก ผมเองก็ไม่แน่ใจว่ามีฉบับที่เชื่ออยู่ในใจหรือเปล่า อย่างน้อยก็ไม่มีฉบับไหนที่ผมจะยึดมั่นถือมั่นจนไม่ยอมปล่อย แต่ถ้าผมต้องมีสักฉบับ มันก็คงเป็นแบบนี้

แทบไม่มีอะไรเกี่ยวกับการเดินทางของ Robert Johnson ที่เราจะเรียกได้เต็มปากว่าเป็น “ความจริง” มีแต่เรื่องเล่ามากมาย หนึ่งในนั้นบอกว่าเขาขึ้นเหนือไปไกลถึง Detroit และอาจถึงขั้นเคยออกอากาศทางวิทยุที่นั่นด้วยซ้ำ

ถ้าเราสามารถเกลี้ยกล่อม Greg Aldering เพื่อนของเราให้เอากล้องโทรทรรศน์ของเขามาใช้ทำอะไรที่เป็นประโยชน์ต่อมนุษยชาติบ้าง นอกเหนือจากมัวแต่ค้นหาว่าจักรวาลใหม่ ๆ ก่อตัวขึ้นได้อย่างไร สัญญาณวิทยุกระจายเสียงครั้งนั้นก็น่าจะยังลอยอยู่ตรงไหนสักแห่งในอวกาศ ห่างออกไปเพียงนิดเดียว—ไม่ถึงหนึ่งในพันของพาร์เซกเสียด้วยซ้ำ—และคุณก็น่าจะยังฟังมันได้

ถ้ามันเคยเกิดขึ้นจริงนะ

ในความหมายหนึ่ง Robert Johnson ที่ดำรงอยู่ในตำนานเล่าขานของโลกหลังยุคร็อกนั้น ไม่เคยมีตัวตนอยู่จริง และในขณะเดียวกัน เขาก็จะ มีตัวตนอยู่ตลอดไป

ไอ้ผู้ชายที่บรรดานักสร้างตำนานเหล่านั้นค้นพบ ไม่เคยมีกลิ่นตัวจากการไม่ได้อาบน้ำ ไม่เคยมีกลิ่นปาก หลังไม่เคยปวด ปลายนิ้วไม่เคยแตกเป็นแผล รองเท้าก็มีพื้นรองครบถ้วน เขาอาจเป็นคนไม่มีความสุขในเชิงอัตถิภาวนิยมก็จริง แต่ถ้ามีเงินเพิ่มอีกสักห้าเซนต์ เขาก็อาจหาใครสักคนมาร่วมเตียงได้ เท่านั้นก็แทบจะเรียกว่าความสุขแล้ว

และคุณสามารถได้ยิน Robert Johnson คนนั้นอยู่ในเสียงเพลง

ถ้าคุณอยากได้ยิน

แต่ถ้าคุณอยาก คุณก็สามารถได้ยิน Robert Johnson อีกคนหนึ่งได้เหมือนกัน

Robert Johnson คนหนึ่งเคยอยู่ใน Chicago

อีกคนหนึ่งยังไปไม่ถึง Chicago จนกระทั่ง Johnny Shines ไปถึงที่นั่น

ส่วน Robert Johnson อีกคนหนึ่งก็ยังไปไม่ถึง Chicago จนกว่า Steven LaVere—หรือใครก็ตาม—จะซื้อสิทธิ์ในลิขสิทธิ์เพลงเหล่านั้นเสียก่อน

และยังมี Robert Johnson อีกคน บางทีอาจเก่าแก่กว่านั้น หรือบางทีก็เป็นสิ่งที่เพิ่งถูกสร้างขึ้นใหม่กว่าเดิม คนนี้ไม่เคยออกไปจากดินแดน Delta เลย—แน่นอน เขาออกจาก Mississippi เพราะแค่ข้ามแม่น้ำไปอีกฝั่ง คุณก็ออกจากรัฐนั้นแล้ว

แต่เขาข้ามแม่น้ำนั้นไปอย่างไร?

เขาขับ Terraplane ข้ามไปหรือเปล่า?

หรือเขาว่ายน้ำข้ามมันเคียงข้าง Stagolee ในช่วงน้ำท่วมใหญ่ปี 1927?

หรือจริง ๆ แล้วมันเกิดขึ้นเพียงสุดสัปดาห์หนึ่งก่อนที่เขาจะตาย?

เรื่องพวกนี้ก็คุ้มค่าที่จะรู้เหมือนกัน

และโอกาสที่คุณจะมั่นใจได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ว่าคำตอบไหนถูก ก็มีพอ ๆ กันนั่นแหละ

มันก็ไม่ต่างอะไรจากการพยายามไขประโยคง่าย ๆ อย่าง

“Homer เป็นคนตาบอด”

เขาตาบอดจริงหรือ?

ตาบอดต่ออะไรล่ะ?